Denizcilik sektöründe bir survey raporu, teknenin “kimlik kartı” ve “sağlık raporu”dur. Profesyonel bir broker veya sörveyör için IIMS (International Institute of Marine Surveying) ve ABYC (American Boat and Yacht Council) standartlarına uygun bir rapor hazırlamak, hem hukuki geçerlilik hem de uluslararası satışlarda güvenilirlik sağlar.
İşte bu standartlarda bir survey raporunun anatomisi ve içerik rehberi:
IIMS ve ABYC Standartlarında Tekne Survey Raporu Rehberi
Bir tekne satın alırken veya sigortalatırken sunulan raporun kalitesi, sörveyörün yetkinliğini ve teknenin gerçek değerini belirler. Peki, profesyonel bir survey raporu kaç sayfa olmalı ve hangi detayları içermelidir?
1. Raporun Uzunluğu ve Formatı
IIMS standartlarında bir rapor, teknenin boyuna ve karmaşıklığına göre değişmekle birlikte genellikle 25 ile 60 sayfa arasındadır.
- Küçük tekneler (5-10m): 25-30 sayfa.
- Süperyatlar (24m+): 100 sayfaya kadar çıkabilir. Sadece bir check-list değil, her bulgunun fotoğraflarla desteklendiği açıklayıcı bir metin olmalıdır.
2. Raporun Temel Bölümleri (Olmazsa Olmazlar)
A. Giriş ve Tanımlama
- Tekne Künyesi: Marka, model, HIN (Gövde No), motor numaraları, kayıtlı liman.
- Kapsam ve Sınırlandırmalar: Sörveyin hangi şartlarda yapıldığı (karada/suda), nelerin incelenemediği (erişilemeyen tank altları vb.) net belirtilmelidir.
B. Gövde ve Yapısal Durum (ABYC Standartları)
Bu bölüm raporun kalbidir.
- Gövde Kondisyonu: Nem ölçümü (moisture meter) sonuçları, ozmoz kontrolü, vurma testi (sounding) bulguları.
- Karina ve Tutya: Su altı aksamının korozyon durumu.
- Deniz Suyu Girişleri: ABYC H-27 standardına uygun olarak tüm vanaların ve hortum bağlantılarının (çift kelepçe kuralı vb.) durumu.
C. Makine ve Tahrik Sistemleri
- Motor Testleri: Yağ kaçakları, soğutma sistemi performansı, egzoz çıkışı.
- Şanzıman ve Şaft: Hizalama (alignment) ve sızdırmazlık kontrolleri.
- Sea Trial (Seyir Testi): Tam yolda devir (RPM) değerleri, hararet ve yağ basıncı verileri.
D. Elektrik ve Tesisat (ABYC E-11 Odaklı)
Tekne yangınlarının çoğu elektrikseldir. Bu yüzden bu bölüm çok kritiktir:
- AC/DC Sistemleri: Kablo bağlantılarının korozyonu, sigorta panolarının durumu.
- Topraklama ve İzolasyon: Galvanik korozyonu önlemek için gerekli testler.
- LPG Sistemi: ABYC A-1 standardına uygunluk (gaz dedektörleri, sızdırmazlık).
3. Bulguların Sınıflandırılması (IIMS Tavsiyesi)
İyi bir sörveyör, raporun sonunda bulguları önem sırasına göre kategorize eder:
- Kategori A (Hayati): Can ve mal güvenliğini tehdit eden, teknenin seyre çıkmasına engel kusurlar (Örn: Yakıt sızıntısı, bitik yangın tüpü).
- Kategori B (Önemli): Teknenin değerini düşüren ve yakın zamanda tamir edilmesi gereken kusurlar (Örn: Hafif ozmoz, eskiyen aküler).
- Kategori C (Öneriler): Bakım tavsiyeleri ve kozmetik iyileştirmeler.
4. Fotoğraf ve Kanıtlandırma
Profesyonel bir raporda en az 40-60 adet yüksek çözünürlüklü ve sorunlu alanlar ölçeklenmiş şekilde fotoğraflanarak bulunmalıdır.
- Sadece arızalı yerler değil, ekipmanların seri numaraları ve genel kondisyonu da belgelenmelidir.
- Termal kamera görüntüleri veya yağ analizi raporları ek (Annex) olarak sunulmalıdır.
Profesyonel Bir Dokunuş
Raporun en sonunda “Valuation” (Değerleme) kısmı bulunmalıdır. Sörveyör, piyasa verilerini ve teknenin kondisyonunu harmanlayarak teknenin “Güncel Piyasa Değeri” ve **”Sigorta İkame Değeri”**ni belirtmelidir.
