Tekne broker komisyonu nasıl belirlenir, satıcı mı alıcı mı öder?
Tekne brokerliğinde komisyon yapısı, gayrimenkul sektörüne benzer biçimde çalışır; ancak geleneksel uygulamaları ve müzakere alanları farklıdır. Türkiye piyasasındaki uygulamalar şöyledir:
Standart komisyon oranları:
- Uluslararası standart oran satış fiyatının %8-10‘udur
- Türkiye’deki yerel uygulamalarda %5-8 arasında bir oran yaygındır
- Yüksek değerli (500.000 EUR+) teknelerde oran müzakere yoluyla %3-5‘e kadar inebilir
Kim öder?
Uluslararası standartta komisyon satıcı tarafından ödenir; satış bedelinin içinden karşılanır. Bu nedenle iyi broker hizmetinden alıcı ek ücret ödemeden faydalanır. Ancak bazı broker firmaları hem alıcıdan hem satıcıdan ayrı ücret talep edebilir — bu durumda sözleşmede açıkça belirtilmesi şarttır.
Listing sözleşmesi ve münhasır hak:
- Münhasır listing (exclusive listing): Broker, belirli bir süre için teknenin tek satış acentesidir; tekne satılırsa komisyon bu brokera aittir — başka brokera gitseniz bile. Satıcı için daha güçlü pazarlama çabası anlamına gelir.
- Açık listing (open listing): Birden fazla broker aynı tekneyi satabilir; satan broker komisyon alır. Rekabetçi ama genellikle daha düşük motivasyon.
Komisyonda nelere dikkat edilmeli?
- Komisyon oranı ve kim tarafından hangi koşulda ödeneceği yazılı sözleşmede mutlaka yer almalı
- Satış gerçekleşmeden hiçbir broker komisyon talep edemez; ön ödeme isteyen brokerlardan uzak durun
- Satış gerçekleşmezse bazı brokerlar ilan giderleri için masraf beyanı isteyebilir; bu da sözleşmede belirtilmeli
Bağımsız sörvey ile teknenizin gerçek durumunu öğrenin. Satın almadan önce veya sigorta için ABYC akredite sörveyör raporu talep edin.
Sıradaki Adım