Tekne satış sözleşmesi feshedilirse depozito iade edilir mi, hukuki süreç nasıl işler?
Tekne alım-satım sürecinde depozito, alıcının tekneyi ciddi niyetle rezerve ettiğini gösteren bir teminattır. Ancak hangi koşullarda iade edileceği sözleşmede açıkça yazılmadan belirsizlik ve hukuki anlaşmazlık kaçınılmaz hale gelir.
Depozito iadesi senaryoları:
- Sörvey koşulu (survey subject) geçerli ve sörvey olumsuz çıkıyorsa: Sözleşmede “sörvey koşuluna bağlı” (subject to survey) maddesi varsa ve sörvey raporu alıcı açısından kabul edilemez bulgular ortaya koyuyorsa alıcı sözleşmeyi tarafsız olarak feshedebilir ve depozito tam iade edilir. Anahtar mesele “kabul edilemez bulgu” tanımının sözleşmede açıkça yer almasıdır.
- Satıcı sözleşmeden dönerse: Satıcının cayması durumunda depozito tam iade edilmeli, bazı sözleşme modellerinde iade + eşdeğer tazminat öngörülür.
- Alıcı keyfi cayarsa: Sörvey koşulu kullanılmaksızın alıcı vazgeçerse depozito satıcıda kalır. Bu durum ABYA (Association of British Yacht Agents) ve ECPY standart sözleşme modellerinde de böyledir.
- Finansman koşuluna bağlıysa: “Banka kredisi onayına bağlı” maddesi eklenmiş sözleşmelerde kredi reddedilirse depozito iade edilir; madde yoksa garanti edilmez.
Depozito nasıl ödenmeli?
Güvenli tekne alım-satımında depozito doğrudan satıcıya değil, broker emanet hesabına (escrow) yatırılmalıdır. Bu sayede anlaşmazlık çıktığında para tarafsız bir aracıda bekler ve hızlı iade mümkün olur. Satıcıya doğrudan yapılan ödemeler iade sürecini hukuki yola taşıyabilir.
Dikkat: Bu bilgiler genel hukuki çerçeveyi açıklamaktadır; spesifik bir anlaşmazlıkta denizcilik hukuku alanında uzman avukattan destek alınması zorunludur. Sözleşme imzalamadan önce bir avukata gösterin.
Bağımsız sörvey ile teknenizin gerçek durumunu öğrenin. Satın almadan önce veya sigorta için ABYC akredite sörveyör raporu talep edin.
Sıradaki Adım