Tekne satın alma süreci, heyecan verici olduğu kadar riskli bir süreçtir. Göz kamaştıran bir pasta-cila, teknenin temelindeki büyük kusurları gizleyebilir. Profesyonel bir sörveyör gelmeden önce, sizin yapacağınız bu 30 maddelik ön kontrol, vakit ve nakit kaybetmenizi önleyecektir.
İşte teknenin röntgenini çekmenizi sağlayacak kontrol listesi:
1. Gövde ve Yapısal Durum
- Ozmoz Kontrolü: Tekne karadayken gövdede portakal kabuğu görünümü veya su kabarcıkları olup olmadığına bakın.
- Jelkot Çatlakları: Özellikle koç boynuzu ve vardevela ayakları etrafındaki “örümcek” çatlaklar, yapısal esneme belirtisidir.
- Karina Darbe İzleri: Salma (keel) önü ve palada onarım izi veya çatlak var mı? (Karaya oturma belirtisidir).
- Salma Saplamaları: İçeriden salma vidalarının etrafında pas veya su sızıntısı olup olmadığını kontrol edin.
- Pala (Rudder) Boşluğu: Dümeni elinizle sallayın; aşırı boşluk kovan aşınması demektir.
- Delaminasyon Testi: Gövdeye küçük bir lastik çekiçle vurun; tok ses yerine gelen boş (“kof”) ses, katman ayrılmasına işarettir.
2. Motor ve Mekanik Sistem
- Soğuk Çalıştırma: Motoru mutlaka “soğukken” çalıştırın. Sıcak motor, marş alma sorunlarını gizleyebilir.
- Duman Rengi: Beyaz, siyah veya mavi dumanın ne anlama geldiğini önceki rehberimizde incelemiştik.
- Yağ Rengi: Yağ çubuğunu çekin; eğer yağ “mayonez” kıvamındaysa suya karışmış demektir.
- Kondese (Eşanjör) Sızıntısı: Motor bloğundaki su izleri korozyon habercisidir.
- Şanzıman Geçişleri: İleri ve geri vitese geçişte sert vuruntu veya gecikme olmamalıdır.
- Motor Kulakları: Kauçuk takozlardaki çatlaklar motorun aşırı titreşimli çalışmasına yol açar.
- Kayışların Kondisyonu: V-kayışında tozlanma veya çatlak var mı?
3. Elektrik ve Enerji
- Akü Voltaj Değerleri: Aküler yüksüzken ve yük altındayken voltaj ölçümü yapın.
- Pano Arkası “Kablo Ormanı”: Elektrik panosunu açın; karmaşık, etiketsiz ve ek yapılmış kablolar yangın riskidir.
- Korozyonlu Bağlantılar: Akü kutup başları ve şalterlerdeki yeşillenme iletkenliği bitirir.
- Cihaz Testi: Radar, otopilot ve telsiz gibi pahalı ekipmanların çalıştığından emin olun.
- İç Aydınlatmalar: Tüm lambaların ve navigasyon ışıklarının yandığını görün.
4. Tesisat ve Donanım
- Vanalar ve Thru-Hulls: Su altı vanaları kolayca açılıp kapanıyor mu? (Kilitlenmiş vanalar batma riskidir).
- Sintine Pompaları: Hem otomatik hem de manuel modda çalışıp çalışmadığını test edin.
- Tatlı Su Sistemi: Musluklardan su akıyor mu? Hidrofor çok sık devreye giriyorsa sızıntı vardır.
- Tuvalet Sistemi: Pis su tankı ve tahliye pompası sorunsuz mu? (Koku kontrolü yapın).
- Mutfak (Galley): Ocak gaz emniyeti ve buzdolabı performansını kontrol edin.
5. Arma ve Yelken (Yelkenliler İçin)
- Tel Terminalleri: Direği tutan tellerin diplerinde “kılcal çatlak” veya kopuk tel (meç) var mı?
- Yelken Kondisyonu: Yelkenleri açın; kumaşta kağıt gibi bir çıtırtı olmalı, güneş yanığı ve yama kontrolü yapın.
- Vinçler: Vinçlerin (winch) dönüşü rahat mı yoksa takılıyor mu?
- Direk Eğriliği: Direğe aşağıdan yukarı doğru bakın; sağa-sola bükülme olmamalıdır.
6. Yaşam Alanı ve Kozmetik
- Döşemeler ve Tavan: Tavan kaplamalarında sarkma veya nem izi var mı?
- Koku Testi: Teknenin içine ilk girdiğinizdeki koku; küf mü, mazot mu yoksa tuvalet mi?
- Hatch ve Cam Sızdırmazlığı: Cam çerçevelerinde su sızıntısı izleri var mı?
Önemli Not: “Kusursuz Tekne Yoktur”
Bu listede 30 maddenin 30’unun da mükemmel çıkması zordur. Önemli olan, çıkan sorunların “yapısal/mekanik” mi yoksa “kozmetik” mi olduğudur. Yapısal sorunlar pazarlık masasında büyük indirim gerektirir, kozmetik sorunlar ise her zaman çözülür.
