Tekne yakıt tüketimi, karayolu araçlarından farklı olarak “kilometre” üzerinden değil, “saat” üzerinden hesaplanır. Çünkü denizde akıntı, rüzgar ve dalga gibi dış etkenler gidilen yolu sürekli değiştirirken, motorun harcadığı güç sabittir.
Bir sörveyör ve mühendis gözüyle, teknenizin ne kadar yakacağını hesaplamanın yolları şunlardır:
1. Teorik Hesaplama Formülleri
Eğer teknenizin teknik verilerine ulaşamıyorsanız, dünya genelinde kabul görmüş şu genel formülleri kullanabilirsiniz:
Dizel Motorlar İçin:
Dizel motorlar, ürettikleri her beygir gücü ($hp$) başına saatte yaklaşık 0.18 – 0.20 litre mazot tüketirler.
$$Tüketim (L/saat) = \text{Kullanılan Beygir Gücü} \times 0.20$$
Örneğin: 100 hp bir motoru tam performans (%100) kullanıyorsanız saatte yaklaşık 20 litre yakarsınız. Ancak seyir hızında (%70 güç) bu rakam 14 litreye düşer.
Benzinli Motorlar İçin:
Benzinli motorlar daha az verimlidir ve beygir başına yaklaşık 0.30 – 0.35 litre tüketirler.
$$Tüketim (L/saat) = \text{Kullanılan Beygir Gücü} \times 0.35$$
2. Kritik Faktör: “Hull Speed” (Gövde Hızı)
Teknelerde yakıt tüketimi lineer (doğrusal) artmaz. Belirli bir hızdan sonra yakıt tüketimi katlanarak artarken, hızınız çok az artar.
- Deplasman Hızı: Teknenin suyu yara yara gittiği, en ekonomik evredir.
- Yalpalama/Geçiş Evresi: Teknenin burnunu sudan kaldırmaya çalıştığı, motorun en çok zorlandığı ve en yüksek yakıtı tükettiği evredir.
- Planya Hızı: Teknenin suyun üzerine çıktığı (kaydığı) evredir. Burada motor devri yüksek olsa da sürtünme azaldığı için mil başına tüketim düşer.
3. Pratik Yakıt Tüketim Tablosu (Örnek)
10-12 metre, 300 hp tek motorlu bir motoryat için tahmini değerler:
| Devir (RPM) | Hız (Knot) | Tüketim (L/Saat) | Litre / Deniz Mili |
| 1000 | 5 | 4 L | 0.8 L |
| 2000 | 8 | 15 L | 1.8 L |
| 3000 (Planya) | 18 | 35 L | 1.9 L |
| 4000 (Tam Gaz) | 26 | 65 L | 2.5 L |
4. Tüketimi Etkileyen “Gizli” Etkenler
- Kirli Karina (Kekamoz): Teknenin altı yosun ve midye bağlamışsa, sürtünme artacağı için yakıt tüketimi %30-%50 oranında artabilir.
- Pervane Seçimi: Yanlış pitch (adım) değerine sahip bir pervane, motorun ideal devrine ulaşmasını engelleyerek yakıtı israf eder.
- Yük Dağılımı: Teknenin kıçına veya başına yığılmış gereksiz ağırlıklar, teknenin su hattını bozarak direnci artırır.
Sörveyör Tavsiyesi: “1/3 Kuralı”
Denizcilikte yakıt planlaması yapılırken altın bir kural vardır:
- Yakıtın 1/3’ü gidiş için,
- Yakıtın 1/3’ü dönüş için,
- Yakıtın 1/3’ü ise yedek (kötü hava, akıntı, rota değişikliği) için ayrılır.
⚓ Yakıt & Seyir Hesaplayıcı
Transfer maliyetinizi saniyeler içinde planlayın
