Denizcilik dünyasının o engin ve kendine has terminolojisini, bir sörveyör titizliğiyle ve Surveyyat.com standartlarında sizin için alfabetik bir liste haline getirdim.

İşte en temelden ileri seviyeye kadar deniz ve tekne terimleri sözlüğü:

A – B: Gövde ve Yön Terimleri

  • Aba: Rüzgarın veya dalganın dinmesi, sakinleşmesi hali.
  • Aborda: Bir teknenin iskeleye veya başka bir tekneye yanını vererek yanaşması.
  • Alabanda: Teknenin iç yan kısımları; ayrıca dümenin son noktasına kadar basılması.
  • Alesta: Hazır ol, dikkat et anlamında kullanılan uyarı komutu.
  • Ametatü: Teknenin boy, en ve derinlik gibi ana ölçülerini belirten değerler.
  • Anale: Halat geçirmek için güverteye sabitlenmiş metal halkalar.
  • Arma: Teknenin direkleri, yelkenleri ve bunları tutan tel/halat düzeneklerinin tamamı.
  • Avara: Yanaşmış olan teknenin rıhtımdan veya başka bir tekneden ayrılması.
  • Ayıbacağı: Yelkenlerin rüzgarı arkadan alırken farklı yönlere (iskele-sancak) açılması.
  • Bando: Bir halatı veya zinciri tamamen serbest bırakma komutu.
  • Baston: Teknenin baş tarafında, yelken alanını artırmak için öne doğru uzatılan sabit çubuk.
  • Borda: Teknenin su kesiminden yukarıda kalan dış yan yüzeyleri.
  • Bumba: Ana yelkenin alt kısmını geren ve direğe bağlı olan hareketli yatay direk.

C – E: Mekanik ve Teknik Donanım

  • Cunda: Direklerin, bumbanın veya serenlerin uç kısımlarına verilen ad.
  • Çarmıh: Direği her iki yandan (iskele-sancak) gövdeye sabitleyen çelik teller.
  • Deniz Suyu Filtresi: Motor soğutma sistemine giren deniz suyundaki pislikleri süzen ünite.
  • Dönemec (Draft): Teknenin su hattından tabanına kadar olan derinliği; su altındaki mesafesi.
  • Eşanjör: Motorun içindeki tatlı suyu, dışarıdan alınan deniz suyu ile soğutan ısı değiştirici.
  • Fribord: Su hattından ana güverteye kadar olan dikey mesafe.
  • Gabyar: Teknenin yüksek yerlerinde veya direklerinde çalışan uzman personel.
  • Gomino: Bir deniz milinin onda biri (yaklaşık 185 metre).
  • Göz Demiri: Geminin baş tarafında, her an atılmaya hazır bekleyen ana çıpalar.
  • Gövde (Hull): Teknenin tüm mekanik aksam hariç ana dış kabuğu.

H – K: Manevra ve Seyir

  • Hisa: Bir yelkeni veya yükü yukarı kaldırmak için kullanılan komut.
  • Istralya: Direği baş-kıç yönünde (boyuna) sabit tutan çelik teller.
  • Irgat: Demir zincirini çekmeye veya bırakmaya yarayan motorlu mekanizma.
  • İskele: Teknenin sol tarafı (Kırmızı ışıkla temsil edilir).
  • İskandil: Denizin derinliğini ölçme işlemi veya bu cihaz (Echo-sounder).
  • Karina: Teknenin su hattının altında kalan ve zehirli boya uygulanan dış yüzeyi.
  • Kavale: Halat dikiş işlerinde kullanılan ucu sivri demir çubuk.
  • Kıç (Stern): Teknenin arka tarafı.
  • Kilit: Zincirleri veya demiri birbirine bağlayan “U” şeklindeki metal aparat.
  • Koçboynuzu: Halatları sabitlemek için kullanılan iki uçlu metal parça.

L – P: Yaşam ve Yapısal Detaylar

  • Lomboz: Tekne gövdesindeki veya üst binasındaki pencere.
  • Loça: Demir zincirinin güverteden denize çıktığı delikli boru sistemi.
  • Lumbar Ağzı: Tekneye giriş ve çıkış yapılan kapı veya boşluk.
  • Matafona: Filikaları veya servis botlarını asmaya yarayan vinç kolları.
  • Mayna: Bir şeyi (yelken, yük) aşağı indirmek için kullanılan komut.
  • Neta: Düzenli, temiz ve tehlikeden uzak olma durumu.
  • Orsa: Teknenin rüzgara en yakın açıyla (rüzgara doğru) seyretmesi.
  • Osmos: Fiber teknelerde jelkot altına su girmesi sonucu oluşan “fiber kanseri” kabarcıkları.
  • Palamar: Tekneyi rıhtıma bağlayan çok kalın halatlar.
  • Parampet: Güverte kenarlarındaki alçak koruma duvarı veya korkuluk.
  • Pupa: Teknenin tam arka tarafı veya rüzgarın arkadan gelmesi.

R – T: Sörvey ve Enerji Terimleri

  • Radanza: Halat gözlerinin aşınmasını önleyen metal halka.
  • Redresör: Sahil gücünü (AC) aküleri şarj etmek için DC akıma çeviren cihaz.
  • Rüzgarüstü: Rüzgarın geldiği yön.
  • Rüzgaraltı: Rüzgarın estiği, teknenin rüzgardan korunan tarafı.
  • Sancak: Teknenin sağ tarafı (Yeşil ışıkla temsil edilir).
  • Sintine: Teknenin en alt iç kısmı, suyun biriktiği bölge.
  • Sörvey: Teknenin teknik, hukuki ve kondisyon açısından uzmanlarca denetlenmesi.
  • Şaft: Motor gücünü pervane ileten çelik mil.
  • Tutya (Anod): Teknenin metal aksamını korozyondan koruyan kurbanlık çinko parçalar.

U – Z: Güvenlik ve Bağlama

  • Uskur: Pervanenin denizcilikteki bir diğer adı.
  • Vardavela: Güverte etrafındaki güvenlik telleri ve korkuluk direkleri.
  • Volta: Bir halatı bir yere bir kez sarmak veya bağlamak.
  • Yalpa: Teknenin sancak-iskele yönünde yanlara sallanması.
  • Zehirli Boya (Antifouling): Karina kısmına sürülen, deniz canlılarının gövdeye yapışmasını engelleyen boya.