Akü voltajı veya korozyon kaynaklı ateşleme sorunları…
Denizde en sinir bozucu ses, hiç duyulmayan sestir. Tam kontağı çevirdiğinizde o beklediğiniz kükreme yerine cılız bir “tık” sesi veya derin bir sessizlik geliyorsa, tekneniz size bir şeyler anlatmaya çalışıyordur. Bir sörveyör ve kaptan gözüyle bakıldığında, motorun marş basmaması genellikle “aniden” olmaz; arkasında ya sinsi bir korozyon ya da yanlış yorumlanmış bir akü voltajı vardır.
1. Akü Voltajı: “12V” Her Zaman 12V Değildir
Elektronik meslek lisesi sıralarından gelen bir alışkanlıkla söylersek; voltaj sadece potansiyeldir, asıl işi yapan akımdır. Birçok tekne sahibi multimetresini akü kutup başlarına değdirir ve “12.4V görüyorum, akü sağlam” der. Oysa bu, yük altındaki (load) değer değildir.
Dinlenme Voltajı vs. Marş Anı
Sağlıklı bir akü dinlenme halindeyken 12.6V – 12.8V arasındadır. Ancak marş düğmesine bastığınız an (yani marş motoru birkaç yüz Amper çekmeye çalıştığında), voltajın 10.5V’un altına düşmemesi gerekir.
- Sülfatlaşma: Akü uzun süre deşarjda kaldıysa plakalar üzerinde sülfat kristalleri oluşur. Voltaj yüksek görünse de akü “derinlikten” yoksun olduğu için marş akımını (CCA) veremez.
- Kritik Eşik: Eğer marş anında voltaj 9V-10V seviyelerine çöküyorsa, akünüz ömrünü tamamlamış veya hücrelerinden biri “kısa devre” yapmış demektir.
Önemli: Akü sağlığınızı ve gerçek kapasitenizi (CCA) profesyonel cihazlarla ölçemiyorsanız, Surveyyat.com uzman ekibimiz profesyonel cihazlar ile sorununuzu tespit eder, raporlar ve sizi en doğru servise yönlendirir.
2. Korozyon: Voltajın “Görünmez Hırsızı”
Ege’nin tuzu ve nemi, elektrik devrelerinin en büyük düşmanıdır. Özellikle Dikili gibi rüzgarlı kıyılarda, korozyon kutup başlarından sinsi bir şekilde kablonun içine sızar.
Voltaj Düşümü (Voltage Drop) Testi
Bir sörveyörün çantasındaki en değerli araçlardan biri olan hassas bir multimetre (Fluke veya Uni-T gibi) ile yapılan voltaj düşümü testi, arızanın yerini nokta atışı belirler.
- Kutup başı ile kablo pabucu arasında bile 0.1V – 0.2V‘luk bir kayıp, marş motoruna giden gücü dramatik şekilde azaltır.
- Kablonun dışındaki plastik kılıf sapasağlam görünebilir ancak içi “yeşil küf” (oksitlenme) ile dolmuş olabilir. Bu durum kablo direncini artırarak ısınmaya yol açar ancak marş motorunu döndüremez.
Önemli: Kablolama sisteminizdeki bu sinsi dirençleri ve korozyon odaklarını saptamak için; Surveyyat.com uzman ekibimiz profesyonel cihazlar ile sorununuzu tespit eder, raporlar ve sizi en doğru servise yönlendirir.
3. Ateşleme ve Selenoid Sorunları
Bazen akü dolu, kablolar pırıl pırıldır ama yine de marş basmaz. Burada devreye “Marş Selenoidi” girer. Selenoid, hem bir elektromıknatıs hem de yüksek akımlı bir anahtardır.
- Tık Sesi: Eğer anahtarı çevirdiğinizde sadece bir “tık” sesi duyuyorsanız, selenoid çekiyor ancak içindeki bakır kontaklar korozyon veya ark nedeniyle aşınmış demektir. Akımı marş motoruna iletemiyordur.
- Marş Rolesi: Kumanda panelinden (start butonu) motora giden ince kablolardaki korozyon, selenoidi çekecek kadar akım iletemez.
Yerel Tecrübe: “Sintine Neminin Etkisi”
Ege ve Marmara sularında gördüğümüz vakaların çoğunda, motor dairesindeki havalandırma yetersizliği ve sintinede unutulan sular nemi artırarak marş motoru kömürlerinin yuvalarında sıkışmasına neden olur. Bir “survey” sırasında sadece termal kamera kullanarak bile bağlantı noktalarındaki aşırı ısınmayı görüp, arıza oluşmadan müdahale etmek mümkündür.
Teşhis Tablosu (Hızlı Kontrol Listesi)
| Belirti | Olası Neden | Kontrol Noktası |
| Hiç ses yok | Akü tamamen bitik / Şalter kapalı | Ana şalter ve voltaj ölçümü |
| Cılız tık sesi | Düşük voltaj / Korozyon | Kutup başlarını temizle ve sık |
| Güçlü tık sesi ama dönmüyor | Selenoid kontak arızası | Selenoid çıkış voltajı |
| Yavaş dönüyor (Languid start) | Yüksek direnç / Zayıf akü | Şasi (Ground) kablosu bağlantısı |
Sonuç: Denizde Güven Detayda Gizlidir
Motorun marş basmaması sadece teknik bir arıza değil, kötü bir hava durumunda bir emniyet sorunudur. Akülerinizi sadece voltajla değil, yük testiyle; kablolarınızı sadece gözle değil, direnç ölçümüyle kontrol etmelisiniz.
Teknenizin elektrik sistemindeki bu karmaşık labirenti çözmek ve sezona kafanız rahat girmek istiyorsanız; Surveyyat.com uzman ekibimiz profesyonel cihazlar ile sorununuzu tespit eder, raporlar ve sizi en doğru servise yönlendirir.
Unutmayın; denizde en pahalı onarım, vaktinde yapılmayan teşhistir.
