Sac (çelik) tekneler, dayanıklılıkları ve tamir edilebilir olmaları nedeniyle denizlerin “zırhlı araçları” gibidir. Ancak çelik bir teknenin en büyük ve sinsi düşmanı korozyondur (paslanma). Bir sac tekne sörveyi, yüzeydeki boyadan ziyade metalin et kalınlığına ve elektriksel durumuna odaklanan teknik bir süreçtir.
İşte profesyonel bir Sac Tekne Sörveyi için izlenmesi gereken kritik adımlar:
1. Ultrasonik Kalınlık Ölçümü (UT Testi)
Sac tekne sörveyinin en önemli aşamasıdır. Metalin dışarıdan sağlam görünmesi, içten incelmediği anlamına gelmez.
- Ölçüm Noktaları: Teknenin karinası boyunca, özellikle su hattı, sintine altı, tank çevreleri ve motor yatağı gibi riskli bölgelerden yüzlerce noktadan ölçüm yapılır.
- Kritik Eşik: Orijinal sac kalınlığının %20-25‘inden fazlasını kaybetmiş bölgeler “kritik” kabul edilir ve o bölgenin kesilip yeni sac ile değiştirilmesi (sac çakılması) gerekir.
2. Korozyon Tipleri ve Tespiti
Sörveyör, pasın karakterine bakarak sorunun kaynağını belirler:
- Yüzey Pası: Genellikle boya hasarından kaynaklanır, temizlenip boyanması yeterlidir.
- Pitting (Noktasal Korozyon): Sacın üzerinde küçük ama derin oyuklar oluşmasıdır. Genellikle galvanik akımlardan kaynaklanır ve çok tehlikelidir; sacı bir mermi deliği gibi delebilir.
- İçten Çürüme: Sintinede biriken su veya yanlış izolasyon nedeniyle sacın iç taraftan, yani görülmeyen kısımdan incelmesidir.
3. Katodik Koruma ve Tutyalar
Çelik bir tekne suda dev bir pil gibi davranır.
- Tutyaların Durumu: Magnezyum veya çinko tutyaların erime oranı kontrol edilir. Eğer tutyalar hiç erimiyorsa görevini yapmıyor demektir; çok hızlı eriyorsa teknede ciddi bir kaçak akım (elektroliz) var demektir.
- Boya Bütünlüğü: Sac teknede boya sadece estetik değil, yalıtkandır. Boyadaki en ufak çizik, korozyonun başlaması için yeterlidir.
4. Kaynak Kalitesi ve Yapısal Elemanlar
- Kaynak Dikişleri: Kaynaklarda çatlak, gözenek (porozite) veya erime olup olmadığı incelenir.
- Postalar ve Kemereler: Teknenin içindeki iskelet yapının (postaların) sacla birleştiği yerlerde korozyon birikip birikmediği kontrol edilir.
📋 Sac Tekne Sörveyi Kontrol Listesi
| Kontrol Maddesi | Bakılacak Detay | Risk Faktörü |
| Ultrasonik Test | Sac et kalınlığı ölçümü | %25’ten fazla incelme |
| Tanklar | Mazot ve su tanklarının altı | En sık içten çürüme noktası |
| Zincirlik | Çapa zincirinin toplandığı alan | Sürekli nem nedeniyle aşırı korozyon |
| Şaft Yolu | Kovan ve şaft sızdırmazlığı | Galvanik korozyon merkezi |
| İzolasyon | Sac ile iç mobilya arasındaki yalıtım | Yoğuşma sonucu oluşan pas |
🔍 Sörveyörün Altın Tavsiyesi: “Sintineyi Kuru Tut”
Bir sac teknenin ömrünü belirleyen en büyük faktör sintinedir. Sintinesi kuru ve boyası sağlam bir çelik tekne 100 yıl yaşayabilir. Ancak içeride su biriken bir sac tekne, 10 yıl içinde jilet olacak kadar incelebilir.
