Yazar: Tuna Değirmenci, ABYC Professional Member, Deniz Sörveyörü
Kategori: Tekne Bakımı, Kompozit Malzeme, Sörvey Bulguları
Okuma süresi: 6 dakika
Bodrum’da incelediğim bir teknenin skegi, daha önceki bir tamir girişiminin hemen ardından düşmüştü. Tamiri yapan fiber ustası deneyimliydi; elleri işini biliyordu. Ama kullandığı malzemelerin birbirine yapışmayacağını bilmiyordu. Sonuç: bir gün içinde tam delaminasyon, sıfıra dönen tamir, ve potansiyel deniz güvenliği riski.
Bu makale o vakayı belgeler ve aynı hatanın neden bu kadar yaygın olduğunu açıklar.
Vaka: Skegin Düşmesi
Tekne, skeg üzerinde bir darbe hasarıyla geldi. Yerel bir fiber ustası hasarlı bölgeyi temizledi, şekli plepilen köpük ve epoksi macun ile yeniden oluşturdu ve üzerini polyester reçine + keçe cam elyaf ile kapladı. Bir kaç gün sonra sea trial için tekneye binildiğinde skeg yerinde yoktu — düşmüştü.
Laboratuvar analizi gerekmiyordu. Hata açıktı: epoksi ve polyester kimyasal olarak uyumsuz bağ sistemleridir. Polyester reçine, epoksi yüzeyine yapışmaz.
Neden Yapışmaz? Kimya!
Kompozit tamir malzemeleri iki temel reçine sistemine ayrılır:
Epoksi reçine, polar bir moleküler yapıya sahiptir. Yüzey enerjisi yüksektir; metal, cam, GRP ve birbirine mükemmel yapışır. Küçülmesi minimumdur (<%2). Bağ mekanizması hem kimyasal hem mekaniktir.
Polyester reçine, stiren monomeri ile çapraz bağlanır. Küçülmesi yüksektir (%4–8). Kendi sistemine ve pürüzlendirilmiş yüzeylere tutunur; ancak polar-olmayan yüzeylerle kimyasal bağ kuramaz.
Epoksi kürlendiğinde yüzeyinde polar, hidrofobik, stiren geçirgenliğine kapalı bir bariyer oluşturur. Polyester reçinesi bu bariyer üzerinde stiren buharlaşmasını tamamlayamaz; tam kür olmaz ve ara yüzey zayıf kalır. Üzerine binen mekanik yük — su basıncı, tekne hareketi, vibrasyon — bu zayıf ara yüzeyi hızla koparır.
Skeg Özelinde Risk Neden Daha Yüksek?
Bir skeg, teknenin su altında kalan ve sürekli dinamik yük alan yapısal bir elemanıdır:
- Dümen yükünü karşılar
- Manevra sırasında yanal kuvvetlere maruz kalır
- Karaya vurma, sığlık ve olası çarpışmalarda ilk temas noktasıdır
- Kılavuz halat, çapa zinciri, ağ gibi deniz artıklarıyla temas edebilir
Bir kabin kapısının veya güverte fitinginin yanlış tamiri tolere edilebilir; görünür, denetlenebilir, sınırlı bir alandır. Skeg tamirinde aynı hata, bütünün kaybedilmesi anlamına gelir.
Bu Hata Neden Bu Kadar Yaygın?
Sahada gördüğüm üç temel neden:
1. Polyester, “standart fiber işi” olarak bilinir.
Tezgahlarda, tersanelerde, küçük atölyelerde çoğu fiber işi polyester ile yapılır. Hızlı kurur, ucuzdur, temin kolaylığı vardır. Epoksi daha pahalı, daha yavaş, ve daha titiz karıştırma gerektirir. Usta epoksiyi kullandığında — macun, dolgu, primer fark etmeksizin — devamında da epoksi kullanmak gerektiğini bilmeyebilir.
2. Görsel olarak fark edilmez.
Uygulama sırasında her şey normal görünür. Elyaf ıslanır, reçine akar, yüzey düzgün çıkar. Sorun yalnızca yük uygulandığında, titreşimde veya termal döngüde ortaya çıkar.
3. Kısa vadeli başarı hissi.
Çoğu hatalı tamir hemen çökmez. Günler, bazen haftalar düzgün görünebilir. Bu, ustanın “tuttu” yanılgısına girmesine ve bir dahaki tamiride aynı hatayı tekrarlamasına yol açar.
Doğru Kombinasyonlar
| Alt Yüzey | Tamir Macunu | Laminat Reçinesi |
|---|---|---|
| GRP (polyester tekne) | Polyester macun | Polyester reçine ✓ |
| GRP (polyester tekne) | Epoksi macun | Epoksi reçine ✓ |
| GRP (epoksi tekne) | Epoksi macun | Epoksi reçine ✓ |
| Köpük dolgu (şekillendirme) | Epoksi macun | Epoksi reçine ✓ |
Kritik kural: Epoksi kullandığın anda, o sistemin devamı epoksi olmalıdır.
İstisna: Epoksi primer/bariyer kat üzerine polyester gelcoat uygulanabilir — ama bu tek yönlü bir geçiştir ve gelcoat yapısal laminat değildir.
Sörveyörün Gözünden: Saha Tespiti
Bu tür hatalı tamiri yerinde tespit etmek mümkündür:
- Sert tıklatma testi (coin tap / hammer tap): Sağlıklı laminat dolgun ses verir; delaminasyon bölgesi “boş, kuru” ses çıkarır.
- Termal görüntüleme: Ara yüzey hava boşluğu ısı iletimini değiştirir; uzman gözü için yararlı ek araç.
- Geçmiş tamir rengi ve dokusu: Polyester ve epoksi gelcoat farklı yansıma ve renk tonu gösterir.
- Bağlantı noktası muayenesi: Skegin gövdeyle birleştiği bölge en kritik noktadır; buradaki çatlak veya boşluk ayrılmanın habercisidir.
Sörvey raporlarımda bu tür hatalı tamirler Kategori A (Major Deficiency) olarak sınıflandırılır ve kullanımdan önce profesyonel onarım gerektirir ibaresi eklenir.
Özet
Epoksi macun üzerine polyester reçine ve cam elyaf uygulamak, iki malzemenin kimyasal uyumsuzluğu nedeniyle güvenilir bir yapısal bağ oluşturmaz (Bu arada epoksi reçine ile emülsiyon bağlayıcılı keçe elyaf kullanmak da yanlıştır, yine tutmaz. Epoksi reçine ile örgü elyaf kullanmak gerekir) . Skeg gibi yük taşıyan, su altında kalan ve güvenlik açısından kritik yapılarda bu hata, tamir edilen parçanın tam kaybıyla sonuçlanabilir.
Kural basittir: başladığın sistemde devam et.
Tuna Karslı, ABYC Professional Member olarak Ege ve Akdeniz marinalarında bağımsız tekne sörvey hizmetleri sunmaktadır. surveyyat.com
Fatal Error in Skeg Repair: Polyester Resin Over Epoxy Filler
Author: Tuna Karslı, ABYC Professional Member, Marine Surveyor
Category: Boat Maintenance, Composite Materials, Survey Findings
Reading time: 6 minutes
During a pre-purchase survey in Bodrum, I found a skeg lying on the harbour bottom. It had been repaired the day before. The craftsman was experienced — his hands knew their work. But he didn’t know that the two materials he combined would never bond. The result: complete delamination within 24 hours, a failed repair, and a genuine safety hazard.
This article documents that case and explains why this mistake is far more common than it should be.
The Case: A Skeg Lost Overnight
The vessel arrived with impact damage to its skeg. A local fibreglass technician cleaned the damaged area, rebuilt the shape using epoxy fairing compound, then sheathed it with polyester resin and fibreglass cloth. The following morning, during survey preparation, the skeg was gone — resting on the bottom.
No laboratory analysis was needed. The cause was immediately apparent: epoxy and polyester are chemically incompatible bonding systems. Polyester resin will not adhere to a cured epoxy surface.
Why Won’t It Bond? The Chemistry
Marine composite repair materials divide into two primary resin systems:
Epoxy resin has a polar molecular structure with high surface energy. It bonds excellently to metals, glass, GRP, and itself. Shrinkage is minimal (under 2%). The bond mechanism is both chemical and mechanical.
Polyester resin cross-links through styrene monomer. Shrinkage is significant (4–8%). It adheres to its own system and properly abraded surfaces, but cannot form a chemical bond with non-polar substrates.
When epoxy cures, it creates a polar, hydrophobic surface barrier that is impermeable to styrene vapour. Polyester resin applied over this barrier cannot complete its styrene-driven cure at the interface. The boundary layer remains weak. Mechanical load — water pressure, hull movement, vibration — rapidly propagates failure through this interface.
Why Is Skeg Repair Especially High Risk?
A skeg is a structural underwater appendage under continuous dynamic load:
- It carries rudder forces
- It experiences lateral loads during manoeuvring
- It is the first point of contact in grounding events
- It is vulnerable to entanglement with lines, nets, and debris
A cosmetic repair failure on a cabin door or deck fitting is visible, localised, and manageable. The same failure in a structural skeg means total loss of the component — at sea, under load, without warning.
Why Is This Mistake So Common?
Three patterns I observe consistently in the field:
1. Polyester is the default “fibreglass material.”
In boatyards and small workshops, the majority of fibreglass work is done with polyester. It is fast, cheap, and widely available. Epoxy is more expensive, slower, and demands careful mixing ratios. A technician who reaches for epoxy filler — for any reason — may not know that the next layer must also be epoxy.
2. The error is visually invisible during application.
The cloth wets out, the resin flows, the surface looks correct. The problem only manifests under load, vibration, or thermal cycling.
3. Short-term apparent success.
Most incorrectly bonded repairs do not fail immediately. They may hold for days or weeks, reinforcing the technician’s belief that the approach worked — until it doesn’t.
Correct Material Combinations
| Substrate | Fairing Compound | Laminating Resin |
|---|---|---|
| GRP (polyester hull) | Polyester filler | Polyester resin ✓ |
| GRP (polyester hull) | Epoxy filler | Epoxy resin ✓ |
| GRP (epoxy hull) | Epoxy filler | Epoxy resin ✓ |
| Foam core (shaping) | Epoxy filler | Epoxy resin ✓ |
The governing rule: Once epoxy is introduced into the repair system, all subsequent layers must be epoxy.
One permitted exception: Polyester gelcoat can be applied over a fully cured epoxy barrier coat or primer — but this is a one-way transition and applies to cosmetic coating only, not structural laminate.
Survey Detection: What to Look For
This type of failed repair can be identified in the field:
- Percussion test (coin tap / hammer tap): Sound laminate returns a solid resonant tone; delamination produces a dull, hollow sound.
- Thermal imaging: Air voids at the interface alter heat conduction — a useful supplementary tool.
- Visual assessment at the skeg-hull junction: Cracking, weeping, or visible separation at the join point is a leading indicator of disbond.
- Repair history review: Mismatched colour, texture, or surface reflectance between the repair and original gelcoat often signals an incompatible repair system.
In my survey reports, this category of defect is classified as a Finding A — Major Deficiency, requiring professional remediation before the vessel is placed back in service.
Summary
Applying polyester resin and fibreglass cloth over a cured epoxy fairing compound does not produce a reliable structural bond. On load-bearing, submerged, safety-critical structures such as skegs, this combination can result in total loss of the repaired component.
The rule is simple: stay in the system you started with.
Tuna Karslı is an ABYC Professional Member offering independent marine survey services across Aegean and Mediterranean marinas. surveyyat.com
