Şaft eğriliği (balansı) nasıl anlaşılır ve neye yol açar?
Şaft eğriliği (shaft runout) ve dengesizliği, seyirde titreşim ve gürültünün en yaygın kaynaklarından biridir. Zamanında tespit edilmezse şaft yatağı, salmastra ve şanzıman kapline giderek artan hasar verir.
Belirtiler
- Seyirde belirli bir devirde artan titreşim (genellikle 1.500–2.500 rpm arasında doruk yapar)
- Şafttaki titreşim seyrinde azalmaz; motor rpm’i arttıkça titreşim şiddetlenir
- Motor takozlarının hızlı yıpranması
- Şaft salmastrası anormal miktarda su damlatıyor
- Şaft yatakları (cutless bearing) aşırı ısınıyor ya da çok kısa sürede yıpranıyor
Teşhis Yöntemi
Tekne karaya alındığında şaft pervane hariç elle döndürülür: dönerken titreşim veya sertlik hissediliyorsa eğrilik ya da yatakta sorun var demektir. Şaft düzgünlüğünün mekanik olarak doğrulanması için devimetre veya DTI (dial test indicator) ile “runout” ölçümü yapılır. Bu ölçüm tersane veya marine mühendislik firması tarafından gerçekleştirilir.
Eğriliğin Boyutu
- 0,05 mm altı: Normal kabul edilir.
- 0,05–0,20 mm: Titreşime yol açar; doğrultma (straightening) veya değişim değerlendirmeli.
- 0,20 mm üstü: Şaft değişimi veya makineli doğrultma zorunludur.
Şaft Hizalaması
Şaft eğriliği dışında şaft-motor hizalaması da titreşimin kaynağı olabilir. Hizalama kontrolü özellikle motor takoz değişiminden sonra yapılmalıdır.
Bağımsız sörvey ile teknenizin gerçek durumunu öğrenin. Satın almadan önce veya sigorta için ABYC akredite sörveyör raporu talep edin.
Sıradaki Adım