Teknede elektrik işleri biraz “göz korkutucu” görünür, biliyorum. Ama bir surveyor (eksper) olarak tekneleri gezerken gördüğüm o meşhur “elektrik yangınlarının” arkasında aslında hep aynı basit hatalar var. Hadi gelin, teknik terimleri bir kenara bırakıp teknede elektriği nasıl “sağlıklı” tutarız, biraz muhabbet edelim.

1. Kablo Isınırsa Ne Olur? (Termal Kamera İtirafı)

Sahada elimde termal kamera ile bir teknede tur atarken, en çok neyi yakalıyorum biliyor musun? “Görünmez ısınma.”

Bazen panele bakıyorum, her şey düzgün görünüyor. Ama yükü bindirince (buzdolabı, sintine, ışıklar aynı anda açılınca) o termal kameranın ekranında bir nokta aniden kıpkırmızı yanıyor.

  • Peki neden? Çünkü kablonun ucu zamanla korozyona uğramış, gevşemiş veya kablo o akımı taşıyacak kadar kalın değil.
  • Sınır ne? Eğer elini kabloya attığında “burası bayağı sıcak!” diyorsan, o kablo 50-60 dereceyi geçmiş demektir. Bu artık bir elektrik tesisatı değil, “zaman ayarlı bir yangın başlatıcı”dır.

2. Sahadan Örnek: “O Pabuç Neden Önemli?”

Geçenlerde 35 feet bir teknede inceleme yapıyorum. Sahibi “Ya kaptan, buzdolabının kablosu bazen ısınıyor ama sigorta atmıyor, anlamadım” dedi.

Gittim, kablo kesitine baktım, her şey kağıt üzerinde doğru. Ama uca bir baktım; ev tipi, incecik bir pabuç sıkılmış. Pabuç zamanla tuzlu nemden dolayı oksitlenmiş (yeşillenmiş). O yeşil tabaka elektriğin geçişine “dur” diyor. Elektrik geçemeyince de o noktada sürtünme gibi bir ısı oluşuyor. Yani kablonun kesiti değil, bağlantı noktası hata veriyor.

  • Ders: Pabuçlarınız mutlaka deniz tipi (kalın ve kalaylı) olmalı. Ve o pabuçları sıktıktan sonra mutlaka ısı büzüşmeli makaron ile kapatmalısın ki hava ve tuz içeri girmesin.

3. Kablo Seçerken “Bakkal” Hesabı

Teknede “hesap yapmaya üşeniyorum” diyorsan, şu çok basit kuralı uygula:

  • Asla “tam sınırda” gitme: Eğer kağıt üzerinde 1.5 mm² kablo kurtarıyor gibi görünüyorsa, 2.5 mm² kullan. Teknede kablonun kalını asla zarar vermez, aksine sistemin daha rahat nefes almasını sağlar.
  • Gidiş-Dönüş Mesafesi: Bunu çok unutuyoruz. Kabloyu sadece cihazdan panoya kadar ölçme! Bir de şasiye (yani eksiye) geri dönüş yolunu ekle. Eğer mesafe 5 metreyse, senin kablon aslında 10 metredir. Hesabını buna göre yap.

4. Surveyor’ün Gizli Silahı: Elini Kullan

Termal kameran yok mu? Dert etme. Elin en iyi dedektördür.

Teknede bütün cihazları aç, 15 dakika bekle. Sonra tek tek tüm kablo bağlantılarını, sigorta panelinin arkasını elinle yokla. Eğer biri diğerlerinden bariz daha sıcaksa, orada bir “direnç” var demektir.

Sahadan Bir İpucu: Eğer bağlantı yerlerinde beyaz/yeşil bir tozlanma (korozyon) görüyorsan, o kabloyu kes, ucunu temizle, yeni bir pabuç çak. Birçok tekne sahibi “yeni kablo çekmem lazım” diye masrafa giriyor, aslında sorun sadece bir zımpara ve yeni pabuçla çözülüyor.

Özetle;

Tekne elektriği, evin elektriğine benzemez. Evde duvarın içinde sabit durur; teknede ise sürekli sallanır, nem alır, tuzlu havaya maruz kalır.

  • Çok telli ve kalaylı kablo kullan. Asla tek telli ve bakır kablo kullanma!
  • Bağlantıları pabuçla yap, bantla değil.
  • Isınıyorsa, korkma, sistemi kapat ve temizle/kalınlaştır.

Sizin teknede en çok hangi cihazın kablosu “şüpheli” duruyor? Ona özel bir bakalım mı? Aramanız yeterli!