Teknede titreşim sadece konforu bozmakla kalmaz; uzun vadede motor yataklarına, şanzımana ve teknenin yapısal eklemlerine zarar veren bir “mekanik kanser” gibidir. Bir sörveyör olarak, titreşimi hızına ve karakterine göre analiz etmenizi öneririm.
İşte teknede titreşimin en yaygın nedenleri:
1. Pervane Kaynaklı Titreşimler (En Yaygın)
Eğer titreşim vitese takınca başlıyor ve hızlandıkça artıyorsa sorun suyun altındadır.
- Pervane Hasarı: Pervane kanatlarından birinin ucunun hafifçe eğilmesi veya bir “çentik” alması balansını bozar.
- Pervaneye Dolanmış Yabancı Cisim: Halat parçası, naylon torba veya balıkçı ağı pervanenin hidrodinamik dengesini bozar.
- Kekamoz: Pervane kanatları üzerinde biriken kireçleşmiş midye ve yosunlar, suyun akışını türbülanslı hale getirerek sarsıntı yapar.
2. Şaft ve Kaplin Hizalaması (Misalignment)
Motorun çıkış şaftı ile pervaneye giden şaftın aynı doğrultuda olmamasıdır.
- Sorun: Motor kulakları (takozları) zamanla çökerse motorun açısı değişir. Bu durumda şaft “yalpalayarak” dönmeye başlar.
- Belirti: Titreşim belirli bir devir aralığında (örneğin 1500-1800 RPM arası) çok şiddetliyken, diğer devirlerde azalabilir. Ayrıca şaftın tekne içine girdiği yerden (kovan) su sızıntısı artabilir.
3. Motor Takozları (Mounts)
Motoru gövdeye bağlayan kauçuk ayaklardır.
- Sorun: Kauçuk kısımların yağ sızıntısı nedeniyle yumuşaması veya eskidiği için sertleşmesi, motorun sarsıntısını doğrudan gövdeye iletmesine neden olur.
- Kontrol: Motor çalışırken bir tornavida sapıyla takozlara baskı yapın; eğer ses veya sarsıntı değişiyorsa takoz ömrünü tamamlamıştır.
4. Mekanik ve Yanma Sorunları
Eğer titreşim motor boştayken (vites boşta) bile varsa, sorun motorun içindedir.
- Enjektör Sorunları: Silindirlerden birinin düzgün ateşleme yapmaması motorun dengesiz (sarsıntılı) çalışmasına neden olur.
- Düşük Rölanti: Motor rölanti devri çok düşükse, dizel motorlar karakteri gereği aşırı sarsıntılı çalışır.
Titreşim Analiz Tablosu
| Titreşimin Tipi | Olası Neden | Kontrol Noktası |
| Sadece viteste ve hızla artıyor | Pervane balansı veya eğik şaft | Su altı muayenesi, Şaft salgı kontrolü. |
| Belirli bir devirde şiddetli | Kaplin hizasızlığı (Hizalama) | Motor-Şaft kaplin birleşimi. |
| Boşta çalışırken sarsıntı var | Motor takozları veya Enjektör | Motor ayakları, Yakıt sistemi. |
| Direksiyonu kırınca artıyor | Dümen sistemi veya Kavitasyon | Dümen palası ve pervane arası mesafe. |
Sörveyörün “Altın” Tavsiyesi
“Titreşimin yerini bulmak için basit bir yöntem: Titreşim sırasında teknenin farklı yerlerine dokunun. Eğer sarsıntı havuzluk tabanında çok fazlaysa şaft/pervane, motor dairesi kaportasında çok fazlaysa motor takozları öncelikli şüphelidir.”
