Tekne Sörveyi Nedir? Kapsamlı Rehber (2026)
Tekne sörveyi, ikinci el bir deniz aracı satın almayı değerlendiren her alıcının başvurması gereken bağımsız teknik denetim hizmetidir. Deneyimli ve sertifikalı bir sörveyör; teknenin yapısal bütünlüğünü, mekanik sistemlerini, elektrik tesisatını ve güvenlik donanımını sistematik biçimde inceler. Türkiye'de "tekne ekspertizi" ya da "sörvey" olarak da bilinen bu hizmet, uluslararası standartlarda ABYC (American Boat & Yacht Council) ve (International Institute of Marine Surveying) kriterlerine dayanır.
Sörvey Türleri: Hangisine İhtiyacınız Var?
1. Alım Öncesi Sörvey (Pre-Purchase Survey)
En kapsamlı ve en yaygın sörvey türüdür. Tekneyi satın almadan önce tüm sistemlerin ve yapısal bütünlüğün derinlemesine incelenmesi esasına dayanır. Tekne karaya çekilir, kuru bekletilir ve ardından;
- Ultrasonik nem ölçümü ve osmoz analizi yapılır
- Tüm mekanik sistemler test edilir
- Termal kamera ile elektrik panosu taranır
- Arma, yelken ve güverte donanımı kontrol edilir
- Seyir testi ile motor ve şanzıman gerçek yük altında değerlendirilir
Sonuç olarak 30+ sayfalık, fotoğraflı ve önceliklendirilmiş bir dijital rapor oluşturulur.
2. Sigorta Kondisyon Sörveyi
Sigorta şirketinin tekneyi poliçeye bağlamadan önce talep ettiği kondisyon ve değer tespit raporudur. Alım öncesi sörveye göre daha kısa kapsamlıdır; odak noktası teknenin sigortalanabilir durumda olup olmadığı ve güncel piyasa değeridir.
3. Değerleme Sörveyi
Satış, kredi veya yasal süreçler için teknenin gerçek piyasa değerini bağımsız raporla belgeleyen sörveydir. Karşılaştırmalı satış analizi ve yaş/kondisyon düzeltme faktörlerini içerir; finans kurumları tarafından kabul görmektedir.
4. Periyodik Kondisyon Sörveyi
Teknelerini düzenli olarak denetlettiren sahiplerin tercih ettiği, genellikle 3–5 yılda bir yaptırılan kapsamlı incelemedir. Bakım planlaması için değerli veri sağlar.
Sörvey Fiyatlarını Etkileyen Faktörler
Türkiye'de tekne sörvey fiyatları 2026 itibarıyla aşağıdaki değişkenlere göre şekillenmektedir:
| Faktör | Etki | Açıklama |
|---|---|---|
| Tekne Boyu | Çok Yüksek | Her ek fit inceleme süresini ve kapsamını artırır |
| Tekne Tipi | Yüksek | Katamaran çift gövde nedeniyle %30–50 ek ücret |
| Tekne Yaşı | Orta | 15+ yıl için ek osmoz ve yapısal inceleme |
| Hizmet Bölgesi | Orta | Bodrum merkez; İstanbul, Yunanistan ek ücret |
| Sörvey Paketi | Orta | Alım öncesi > Sigorta ≈ Değerleme |
| Ek Testler | Düşük | Yağ lab. analizi, dalgıç, klorür testi ayrıca |
Sörvey Sürecinde Teknik Yöntemler
Ultrasonik Nem Ölçümü
Fiberglas (GRP) teknelerde osmoz tespitinin temel yöntemidir. Tramex Skipper Plus veya benzeri bir nem ölçer ile gövdenin tüm su altı yüzeyi sistematik biçimde taranır. Referans değer gövde malzemesine ve tekne yaşına göre belirlenir; anormal okumalar haritalanır ve fotoğraflanır. Gövdenin ölçüm öncesi en az 4 saat kuru kalması, doğru sonuç için kritik öneme sahiptir.
Termal Kamera Taraması
Elektrik sistemlerindeki potansiyel yangın risklerini erken aşamada tespit etmek için termal kamera kullanılır. Pano, kablo demetleri, bağlantı noktaları ve motorun termal görüntüsü alınır; anormal sıcaklık farkları kaydedilir ve raporlanır.
Seyir Testi (Sea Trial)
Motor, şanzıman, dümen sistemi ve tekne dengesi gerçek deniz koşullarında ve yük altında test edilir. Karada çalıştırmada asla fark edilemeyen şanzıman titreşimleri, aşırı ısınma ve deniz etkisiyle belirginleşen yapısal sesler bu aşamada kaydedilir. Seyir testi sörveyörün tekne sahipliğini almaması açısından zorunlu bir güvencedir.
Osmoz: Fiberglas Tekne Sahiplerinin En Büyük Kabusu
Osmoz, fiberglas gövdeli teknelerde suyun laminat katmanları arasına sızarak kimyasal bozunma yaratmasıdır. Erken evre osmoz; gövde yüzeyinde küçük, şişkin kabarcıklar (blisterler) olarak görülür ve onarımı görece ucuzdur. İlerlemiş osmoz ise laminate derinlemesine işlemiş olup yapısal sağlamlığı tehdit eder ve onlarca bin Euro'ya varan epoksi döküm ve yeniden laminasyon gerektirebilir. Sörveyörler; osmoz tespitinde nem ölçümünün yanı sıra sistematik gövde darbesi (percussive testing) ve görsel incelemeyi birlikte uygular.
Sörvey Raporu Nasıl Olmalı?
Kaliteli bir sörvey raporu şu unsurları mutlaka içermelidir:
- Sörveyörün ABYC/ sertifikası ve imzası
- Teknenin tam kimlik bilgileri (HIN, Motor Seri No., Uzunluk, Ağırlık)
- Her bulgununun fotoğrafla belgelenmesi
- Kusurların Kritik / Önemli / Bakım olarak öncelik sıralı listelenmesi
- Ultrasonik nem haritası (GRP tekneler için)
- Termal kamera görüntüleri
- Bağımsız adil piyasa değeri tahmini (değerleme dahilse)
- 24–72 saat içinde dijital teslimat
Sörvey Yaptırmadan Tekne Almak Ne Kadar Risklidir?
Türkiye ikinci el tekne piyasasında her yıl yüzlerce alıcı gizli hasarı olan tekne satın almaktadır. Sörvey yapılmadan gerçekleştirilen alımlarda en sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:
- İleri evre osmoz: Onarım maliyeti 15.000–80.000 Euro
- Gizli yapısal hasar: Kaporta oluşturulmuş çatlaklar, reçine enjeksiyonu ile kapatılmış kırıklar
- Motor revizyonu: Yüksek saat veya aşınmış motor grubu, 10.000–30.000 Euro
- Elektrik sisteminde yangın riski: Eski veya düzensiz kablo tesisatı
- Arma arızaları: Gizlenmiş tel yorulması ve terminal korozyonu
Türkiye'nin En Çok Sörvey Yapılan Marina ve Bölgeleri
SurveyYat ekibi 2026 yılında Türkiye ve Yunan Adaları'ndaki başlıca marinalar ve çekek yerlerinde aktif olarak hizmet vermektedir:
- Bodrum & Milas: Milta Marina, Bodrum Marina, Torba Marina, Yalıkavak Marina
- Göcek & Fethiye: Göcek Marinalar (Club Marina, Setur, İskele), Fethiye Marinalar
- Marmaris: Netsel Marina, Marmaris Yacht Marina
- İstanbul & Kuzey Ege: Ataköy, Kalamış, Ayvalık, Çeşme Marinalar
- Antalya & Akdeniz: Antalya Marina, Kemer, Finike, Kaş
- Yunan Adaları: Rodos, Kos, Sisam, Midilli, Sakız marinalarında uluslararası sörvey hizmeti
Sörvey Hizmetini Kimler Yaptırmalıdır?
- İkinci El Tekne Alıcıları: En kritik kullanım alanı. Sörvey, alım kararını doğru temele oturtur.
- Tekne Sigortalatmak İsteyenler: Sigorta şirketleri 10 yaş üstü tekneler için kondisyon raporu ister.
- Yabancı Alıcılar: Türkiye'yi yerinde ziyaret etmeden uzaktan tekne satın alan yabancı uyruklu alıcılar için sörvey zorunludur.
- Tekne Sahipleri: Satış öncesi durumu belgeleyen periyodik sörvey, satış fiyatını haklı kılar ve alıcı güvenini artırır.
- Banka ve Finans Kuruluşları: Tekne ipoteği veya leasing işlemlerinde bağımsız değerleme şarttır.
Sıkça Kullanılan Sörvey Terimleri Sözlüğü
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| Sörvey / Survey | Teknenin kapsamlı teknik denetimi |
| Sörveyör | Sertifikalı bağımsız deniz aracı denetçisi |
| Ekspertiz | Türkiye'de sörvey için kullanılan yaygın terim |
| Osmoz | Fiberglas gövdede su sızması kaynaklı kimyasal bozunma |
| GRP | Glass Reinforced Plastic — fiberglas gövde malzemesi |
| HIN | Hull Identification Number — tekne kimlik numarası |
| Sea Trial | Seyir testi — motor ve sistemlerin denizde gerçek koşullarda testi |
| Blister | Osmoz kaynaklı gövde kabarması |
| LOA | Length Overall — teknenin toplam boyu |
| ABYC | American Boat & Yacht Council — uluslararası tekne standartları kuruluşu |