Alüminyum Teknede Galvanik Korozyon ve Kaçak Akım: Sörveyde Nasıl Ölçülür?

Alüminyum, hafifliği ve dayanıklılığıyla keşif teknelerinden iş teknelerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip. Ama deniz suyunda alüminyum, diğer birçok metale göre daha “aktif” bir metaldir: yanlış bir metal teması, yanlış bir boya ya da bir kaçak akım, gövdeyi kısa sürede aşındırabilir. Bu yazı, alüminyum teknelerde korozyonun nasıl oluştuğunu ve sörveyde nasıl değerlendirildiğini anlatır.

1. Galvanik korozyon nedir?

Deniz suyunda birbirine elektriksel olarak bağlı iki farklı metal, küçük bir pil gibi davranır. Daha aktif olan metal (anot) aşınır, daha soy olan (katot) korunur. Alüminyum; bronz, paslanmaz çelik ve bakırla bu tür bir çift oluşturduğunda aşınan taraftır.

• Paslanmaz çelik cıvatalar alüminyuma yalıtımsız bağlandığında,
• Bronz bir deniz suyu vanası alüminyum gövdeye doğrudan monte edildiğinde,
• Bakır içeren zehirli boya alüminyum gövdeye sürüldüğünde,
• Sintinede bakır parçacıkları ya da metal talaşı biriktiğinde

alüminyum yerel olarak hızla aşınabilir.

2. Kaçak akım (stray current)

Kaçak akım, teknenin elektrik sisteminden ya da kıyı elektriğinden suya giden istenmeyen bir akımdır. Galvanik korozyondan çok daha hızlı hasar verebilir. En sık nedenler:

• Topraklama ve bağlantı hataları,
• Islak ortamda yalıtımı bozulmuş kablolar,
• Kıyı elektriği bağlantısında galvanik izolatör ya da izolasyon trafosu bulunmaması,
• Marinadaki komşu teknelerden kaynaklanan akımlar.

3. Belirtiler

• Gövdede, özellikle su hattı altında ve metal bağlantıların çevresinde beyaz tozlanma ve çukurcuklar,
• Boya altında kabarma,
• Anotların beklenenden çok hızlı ya da hiç tükenmemesi,
• Deniz suyu vanası ve şaft çıkışı çevresinde yoğun aşınma.

4. Sörveyde ölçüm: gövde potansiyeli

Alüminyum bir teknenin korozyon durumu gözle olduğu kadar ölçümle de değerlendirilir. Suya indirilmiş bir referans elektrot ile gövde arasındaki gerilim (potansiyel) ölçülür. Bu değer, gövdenin korunduğunu, yetersiz korunduğunu ya da aşırı korunduğunu gösterir.

• Ölçüm, kıyı elektriği bağlıyken ve bağlı değilken ayrı ayrı yapılır; fark, kıyı tarafından gelen bir sorunu gösterebilir.
• Teknedeki cihazlar sırayla açılıp kapatılarak değerin değişip değişmediği izlenir; değişim, bir kaçak akım kaynağına işaret eder.
• Ölçülen değer, kullanılan referans elektrot türüne göre yorumlanır.

Aşırı koruma da alüminyum için zararlıdır: gereğinden fazla anot ya da hatalı bir aktif koruma sistemi, boyanın kalkmasına ve gövde yüzeyinin bozulmasına yol açabilir.

5. Anot düzeni

Alüminyum teknelerde anot malzemesi, gövde malzemesine ve suyun türüne uygun seçilmelidir. Anotların sayısı, yeri ve gövdeye elektriksel bağlantısı sörveyde kontrol edilir; boyanmış bir anot çalışmaz.

6. Alıcı için kontrol listesi

• Zehirli boyanın alüminyuma uygun olduğunu gösteren kaydı isteyin.
• Kıyı elektriği bağlantısında galvanik izolatör ya da izolasyon trafosu olup olmadığını sorun.
• Son karaya alınmada anotların durumunu ve fotoğraflarını isteyin.
• Sintinenin temiz ve kuru tutulduğundan emin olun.

Elektrik tesisatı ve katodik koruma incelemesi için elektrik sörveyi sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Alüminyum teknede paslanmaz cıvata kullanılabilir mi?

Kullanılabilir ama alüminyumla arasında uygun yalıtım (yalıtkan pul, kovan ve dolgu) olmalıdır.

Anotlar çok çabuk bitiyorsa ne demektir?

Bir kaçak akım ya da aşırı yük olabilir. Gövde potansiyeli ölçülerek nedeni aranmalıdır.

Marinada komşu tekne benim teknemi etkiler mi?

Kıyı elektriğinin topraklama hattı üzerinden etkileyebilir; galvanik izolatör bu riski azaltır.