Vinç, baba, kızak ve kaporta donanımı güverteye cıvatayla bağlanır ve her cıvata deliği sandviç nüveye açılan bir kapıdır. Yataklamanın kalitesi, güvertenin on yıl sonra kuru kalıp kalmayacağını belirler.
Doğru yataklama
- Deliği büyütmek. Nüvede delik cıvatadan büyük açılır ve nüve delik çevresinden bir miktar temizlenir.
- Epoksiyle doldurmak. Boşluk epoksiyle doldurulur ve kürlenince cıvata çapında yeniden delinir. Böylece su nüveye ulaşamaz.
- Takviye plakası. İç tarafta yükü dağıtan plaka; küçük pul yerine.
- Sızdırmazlık. Donanıma ve delik ağzına uygun sızdırmazlık malzemesi; cıvata ilk sıkılışta tam sıkılmaz, malzeme oturduktan sonra sıkılır.
Sörveyde neye bakılır?
- Donanım çevresinde jelkotta yıldız çatlak.
- Nem ölçeri donanım çevresinde yükselen değer.
- İç tarafta takviye plakası var mı, yoksa yalnız pul mu?
- Cıvata çevresinde pas izi ve tavanda su lekesi.
Sahada sık gördüğümüz
- Jelkotta yıldız çatlaklar: Baba ve vinç yataklarının çevresinde, merkezden dışa açılan kılcal çatlaklar.
- Güverte donanımı çevresinde ıslak nüve: Vinç ve kızak yataklarının çevresinde nem okumaları yükseliyor, yürürken güverte esniyor.
Doğru yöntem
Sandviç güvertede bir donanım yataklanırken, cıvata deliğinin nüveyle doğrudan temas etmemesi esastır. Bunun için delik, cıvatadan daha geniş açılır, çevresindeki nüve bir miktar oyulur ve boşluk epoksiyle doldurulur. Epoksi sertleştikten sonra cıvata deliği bu dolgunun içinden yeniden açılır. Böylece bir gün sızdırmazlık bozulsa bile su nüveye ulaşamaz. Donanımın altına, yükü geniş bir alana yayan bir takviye plakası konur.
Sızdırmazlık malzemesi
Yataklamada kullanılan malzeme, işin türüne göre seçilir. Bazı malzemeler kalıcı yapıştırıcıdır ve donanımın ileride sökülmesini zorlaştırır; bazıları ise esnek kalır ve sökülebilir. Güverte donanımında çoğu zaman sökülebilir, esnek bir sızdırmazlık malzemesi tercih edilir. Malzemenin ahşap, plastik ya da akrilikle uyumlu olup olmadığı üreticinin föyünden kontrol edilir; bazı malzemeler akrilik camlara zarar verebilir.
Ne zaman yenilenir?
Yataklama sonsuza kadar dayanmaz. Yük alan donanımlarda, özellikle vinçler, babalar ve kızaklarda, sızdırmazlık yıllar içinde bozulur. Belirli aralıklarla yeniden yataklama, ıslak nüve onarımının maliyetine göre çok küçük bir iştir. İç tavanda su izi ya da donanım çevresinde jelkot çatlağı görüldüğünde, o donanımın sırası gelmiştir.
Sörveyde
Güvertede nem ölçümü, her donanımın çevresinde yoğunlaştırılır. Yüksek okuma veren noktalar krokiye işlenir ve raporda hangi donanımların yeniden yataklanması gerektiği listelenir. İçeriden, donanımın altında takviye plakası olup olmadığı ve cıvata somunlarının durumu kontrol edilir.
İş sırası
Yeniden yataklama kuru havada ve güverte tamamen kuruyken yapılır; önce sızdıran ve yük alan donanımlar ele alınır.
Lombozlar ve akrilik camlar
Lombozlar ve kaporta camları da yataklama gerektiren donanımlardır. Akrilik camlar ısıyla genleşip daraldığı için, sızdırmazlık malzemesinin esnek kalması ve camın vidalarının aşırı sıkılmaması gerekir. Aşırı sıkılan vida, zamanla camın delik çevresinde çatlamasına yol açar. Çatlamış ya da buğulanmış camlar, sızıntıdan önce yenilenir.
Kayıt tutmak
Hangi donanımın ne zaman yeniden yataklandığını gösteren basit bir liste, bir sonraki turu planlamayı kolaylaştırır.
Yeniden yataklanan her donanım listeye işlenir; tarih, kullanılan malzeme ve dolgu yapılıp yapılmadığı yazılır. Böylece bir sonraki sörveyde nem ölçümü, bu listeyle karşılaştırılarak okunur.
Tekrar sızdıran bir donanım bu karşılaştırmada hemen öne çıkar ve yataklama yöntemi yeniden gözden geçirilir.