Marka rehberleri
Her üretici, belirli bir kullanım ve fiyat aralığı için tasarım yapar. Bir tekneyi "iyi" ya da "kötü" yapan marka değil, teknenin hangi amaçla tasarlandığı ve nasıl kullanıldığıdır. Aynı model, bakımlı bir sahipte onlarca yıl kullanılır; ihmal edilmiş bir başkasında kısa sürede ağır onarım ister.
Bu sayfa marka sıralaması değildir. Sörveyde hangi markada neye özellikle bakıldığını anlatır: çünkü her üretim felsefesi kendi kontrol noktalarını getirir.
1. Seri Üretim Yelkenliler
Beneteau, Jeanneau, Bavaria, Dufour, Hanse, Elan ve benzerleri. Geniş iç hacim, kolay kullanım ve erişilebilir fiyat için optimize edilmiş teknelerdir. Milyonlarca deniz mili birikimi olan olgun tasarımlardır.
| Sörveyde bakılan | Neden |
|---|---|
| Salma bağlantısı ve salma sandığı | Derin ve dar salmalarda bağlantı bölgesi yüksek yük taşır. Karinada çatlak izi, iç tarafta pas akıntısı ve cıvata torkları kontrol edilir. |
| Dümen yatakları ve dümen boşluğu | Balanslı dümenlerde yatak aşınması zamanla boşluk verir; karada dümen elle oynatılarak ölçülür. |
| Güverte-gövde birleşimi | Cıvatalı ve yapıştırmalı birleşimlerde sızdırmazlık, yaşla birlikte kontrol gerektirir; iç tarafta iz aranır. |
| Sandviç güverte nemi | Donanım cıvatalarının etrafı en olası giriş noktasıdır. Nem ölçümü güvertede ayrıca yapılır. |
| Arma yaşı | Tel arma 10-12 yılda yenilenir; birçok teknede orijinal arma hâlâ takılıdır. |
| Charter geçmişi | Filo teknelerinde saat yüksek, bakım düzenlidir; ikisi birlikte değerlendirilir. Servis kayıtları belirleyicidir. |
2. Performans ve Yarış Yelkenlileri
X-Yachts, Grand Soleil, Salona, Solaris, J/Boats ve benzerleri. Daha hafif yapı, daha yüksek yük. Genellikle vakum infüzyon, bazen karbon takviye kullanılır.
- Yapısal iskelet: laminat iskelet ya da çelik çerçeve, salma ve arma yüklerini taşır. Kaynak/yapışma bölgeleri incelenir.
- Chainplate bölgesi: yüksek arma tansiyonu bu bölgeyi zorlar; iç tarafta çatlak ve sızıntı izi aranır.
- Yarış geçmişi: yoğun yarışmış teknede tekne yaşından çok yük geçmişi önemlidir. Kırılma/onarım kaydı sorulur.
- Karbon parçalar: darbe hasarı gözle görünmez; şüpheli bölgede ek yöntem gerekebilir.
3. Katamaranlar
Lagoon, Fountaine Pajot, Bali, Nautitech, Leopard. Çift gövde, tek gövdeden farklı bir yük şeması yaratır.
| Sörveyde bakılan | Neden |
|---|---|
| Köprü (bridgedeck) alt yüzeyi | Dalga çarpması (slamming) bu yüzeyi yorar; laminat çatlağı ve delaminasyon aranır. |
| Gövde-köprü bağlantısı | İki gövdeyi birbirine bağlayan bölge, teknenin en kritik yapısal noktasıdır. |
| İki motor ve iki şaft hattı | Her hat ayrı değerlendirilir; saat farkı ve titreşim karşılaştırılır. |
| Çift dümen bağlantısı | Bağlantı çubuğu ve senkronizasyon kontrol edilir. |
| Charter kullanımı | Katamaranların büyük kısmı filo geçmişlidir; bu, bakım kaydıyla birlikte okunur. |
Ayrıntı için katamaran sörveyi sayfasına bakabilirsiniz.
4. Motoryatlar: Flybridge ve Kruvazör
Azimut, Ferretti, Sunseeker, Princess, Sealine, Fairline, Galeon. Yüksek güç, karmaşık sistem yoğunluğu.
- Şaft hattı ve hizalama: titreşim ölçümü yapılır; keçe ve yatak durumu kontrol edilir.
- Yakıt sistemi ve tank tabanı: alüminyum tanklarda taban korozyonu, erişilebilirse incelenir.
- Egzoz ve su ceketi: ıslak egzoz hatlarında kompozit yorulması ve kaçak izi aranır.
- Jeneratör ve klima devreleri: deniz suyu devresi, kaçak akım ve topraklama birlikte değerlendirilir.
- Hidrolik sistemler: pasarella, platform, stabilizatör: hepsi çalıştırılarak denenir.
- Flybridge yapısı: üst ağırlık, güverte laminatını ve destek yapısını zorlar.
5. Guletler ve Ahşap Tekneler
Bodrum ve Marmaris yapımı guletler, klasik ahşap tekneler. Malzeme tamamen farklı bir yöntem gerektirir.
- Bağlantı elemanları: galvanik korozyon ve elektroliz, ahşap teknede en sessiz hasardır.
- Kalafat ve dikiş: su geçirmezliğin kaynağı; düzenli bakım gerektirir.
- Omurga-posta bağlantısı: sesleme ile kontrol edilir.
- Havalandırma: ahşabı öldüren şey su değil, kurumayan sudur.
- Polyester kaplama: ahşap üzerine çekilmiş kaplama, altını görünmez kılar; ayrı bir değerlendirme gerektirir.
Ayrıntı için ahşap tekne sörveyi ve ahşap tekneyi öldüren hatalar sayfalarına bakabilirsiniz.
6. Çelik ve Alüminyum Tekneler
Hollanda ve Almanya yapımı çelik kruvazörler, alüminyum ekspedisyon tekneleri.
- Ultrasonik kalınlık ölçümü: sac incelmesi ancak ölçümle belirlenir; ızgara düzende çok noktadan alınır.
- Katodik koruma: alüminyumda referans değer −950 ile −1100 mV (Ag/AgCl) aralığındadır; aşırı koruma da zararlıdır.
- Farklı metal teması: alüminyum gövdede paslanmaz bağlantı noktaları izole edilmelidir.
- Boya sistemi: epoksi katman bütünlüğü, özellikle su hattı ve tank bölgelerinde.
7. Üst Segment ve Uzun Yol Yelkenlileri
Hallberg-Rassy, Najad, Amel, Oyster, Contest, Malö, Sweden Yachts, Discovery, Nautor's Swan. Uzun yol için tasarlanmış, daha ağır yapılı tekneler. Donanım kalitesi ve yapı kalınlığı yüksektir; buna karşılık sistem yoğunluğu da fazladır.
- Sistem sayısı: watermaker, jeneratör, sarma sistemleri, otopilot, hidrolik; her biri ayrı çalıştırılarak denenir. Sörvey süresi bu yüzden uzar.
- Tik güverte: kalınlık ölçülür; vida başlarının üzerindeki tapa durumu ve altındaki nem birlikte değerlendirilir.
- Uzun yol geçmişi: okyanus geçişi yapmış teknede yapı yorulması ve donanım ömrü, mil sayısına göre okunur.
- Orijinal donanım: kaliteli donanım uzun ömürlüdür ama sonsuz değildir; yaş eşiğine göre yenileme kalemleri çıkarılır.
8. Alüminyum Yelkenliler
Allures, Garcia, Boreal, Ovni, RM Yachts (kontrplak-epoksi). Yüksek enlem ve karaya oturma toleransı için tasarlanmış teknelerdir.
- Kalınlık ölçümü: ultrasonik ölçüm ızgara düzende alınır; sac incelmesi gözle görünmez.
- Katodik koruma: alüminyumda referans −950 ile −1100 mV (Ag/AgCl); aşırı koruma da boyayı kaldırır.
- Farklı metal teması: paslanmaz bağlantılar izole edilmiş olmalı.
- İç yüzey: yalıtım altındaki gövde yüzeyi, erişilebilen noktalarda kontrol edilir.
9. Trawler ve Ekspedisyon Tekneleri
Nordhavn, Grand Banks, Selene, Fleming, Bering, Beneteau Swift Trawler. Düşük hız, uzun menzil, yüksek yakıt kapasitesi.
- Yakıt sistemi: çoklu tank, transfer pompaları ve ayırıcılar; tank tabanı ve havalandırma hatları incelenir.
- Stabilizatör: hidrolik devre, yatak ve kaçak izi kontrol edilir.
- Uzun seyir donanımı: yedek sistemler (ikinci pompa, acil dümen) çalışır durumda mı denenir.
- Motor saati: trawler'larda saat yüksektir; düzenli servis kaydıyla birlikte değerlendirilir.
10. Türkiye Yapımı Tekneler
Numarine, Sirena, Mazu, Vicem, Alia, Bilgin, Turquoise ve Bodrum-Marmaris tersaneleri. Türkiye, hem seri hem özel yapım teknede dünya ölçeğinde üretim yapar.
- Yapı dosyası: özel yapım teknede üretici dosyası, laminasyon şeması ve malzeme belgeleri özellikle istenir.
- CE / RCD: kategori ve uygunluk belgesi kontrol edilir; sonradan yapılan değişiklikler belgeyi etkileyebilir.
- Özel çözümler: seri üretimde standart olan parçalar özel yapımda tekneye özgü olabilir; yedek parça erişimi ayrıca sorulur.
- Ahşap tekneler: gulet ve klasik yapımda malzeme, bağlantı ve kalafat yöntemi ayrı bir uzmanlık ister.
11. Motorbot, Day Boat ve RIB
Bayliner, Sea Ray, Quicksilver, Jeanneau Cap Camarat, Axopar, Saxdor, Nimbus, Targa, Karnic, Zodiac, Brig, Highfield, Williams. Küçük tekne, kısa sörvey değil; sistem yoğunluğu düşük ama kullanım yoğunluğu yüksektir.
- Kıç ayna ve motor bağlantısı: dıştan takma motorlarda ayna laminatı ve bağlantı cıvataları en kritik bölgedir.
- Transom ve kaide nemi: sandviç yapıda su girişi buradan başlar.
- Römork ve taşıma izleri: karadan taşınan teknelerde darbe ve gerilme izleri aranır.
- Tüp durumu (RIB): hava tutma testi, dikiş ve yapışma bölgeleri, UV yaşlanması.
- Kullanım saati: day boat'larda saat düşük görünse de sert kullanım yapıyı daha çok yorar.
12. Yaşa Göre Ne Değişir?
| Tekne yaşı | Sörveyde öne çıkan |
|---|---|
| 0-5 yıl | Garanti kalemleri, üretim kaynaklı eksikler, donanım montajı. Yapısal sorun beklenmez. |
| 5-12 yıl | Arma yaşı, akü grubu, keçe ve hortum yenileme, elektronik ömrü. |
| 12-20 yıl | Güverte nemi, dip vanaları, yakıt tankı, motor revizyon eşiği, boya sistemi. |
| 20+ yıl | Yapısal değerlendirme öne geçer: salma bağlantısı, laminat durumu, elektrik tesisatının tümü. 1980-2000 arası ortoftalik reçineli teknelerde osmoz riski ayrıca değerlendirilir. |
13. Marka Değil, Belge
Sörveyde markanın belirleyiciliği sanıldığından azdır. Bu yüzden ilk sorulan şey model yılı değil, servis kayıtları ve önceki rapordur.
Belirli bir model için hazırlık yapıyorsanız sörvey hesaplayıcıdan kapsam ve teklif alabilir, teknenin bulunduğu limandan başka bir yere götürülmesi gerekiyorsa transfer hesaplayıcıya bakabilirsiniz.
14. Diğer marka rehberleri
Katamaran, dıştan takma motorlu tekne ve uzun seyir yelkenlileri için yeni marka notları:
Sık Sorulan Sorular
Kapsam: Sörvey tahribatsızdır, sökme yapılmaz; ayrıntısı sörvey türleri sayfasında.
İlgili Sayfalar
Marka, model ve yılı yazın; o tekneye özel kapsamı ve ücreti birlikte konuşalım.
💬 WhatsApp 📝 Yazılı teklif 📞 +90 501 5 SURVEY