Teknenin teknik durumu kadar belgesel durumu da değer taşır. Pahalı sürprizlerin bir kısmı gövdede değil dosyada çıkar: eksik tescil zinciri, kapatılmamış transitlog, doğrulanamayan KDV geçmişi, süresi geçmiş emniyet ekipmanı.
Bu sayfa Türkiye'de tekne sahipliğini ve seyri ilgilendiren belge ve çevre kurallarını toplu halde verir. Hukuki danışmanlık değildir; bir kontrol listesidir.
1. Bayrak, Tescil ve Belgeler
| Belge | Ne işe yarar | Sörveyde neye bakılır |
|---|---|---|
| Tescil belgesi | Teknenin kimliği ve mülkiyeti | İsim, sicil numarası ve gövde numarası (HIN/CIN) birbirini tutuyor mu |
| Gövde numarası (HIN/CIN) | Teknenin şasi numarası gibi | Plaka fiziksel olarak yerinde mi, oynatılmış mı, belgelerle uyumlu mu |
| Tonilato / ölçüm belgesi | Boy, en, tonaj kaydı | Belgedeki ölçüler tekneyle uyuşuyor mu; tadilat yapılmışsa güncellenmiş mi |
| Denize elverişlilik belgesi | Teknenin sefere elverişliliği | Geçerlilik süresi ve kapsadığı sefer bölgesi |
| Telsiz ruhsatı ve MMSI | VHF/DSC kullanımı | Cihazdaki MMSI ile belge uyumu; en sık atlanan kalem |
| CE / RCD uygunluk | AB'de piyasaya arz edilmiş teknelerde tasarım kategorisi ve üretici beyanı | Plaka, kullanım kılavuzu ve beyan dosyası var mı; tadilat beyanı bozmuş mu |
| KDV durumu | AB sularına gidecek teknelerde belirleyici | Belge zinciri izlenebilir mi; boşluk varsa alıcı riski üstlenir |
| Sigorta poliçesi | Teminat kapsamı ve süre | Kapsam, muafiyet ve seyir bölgesi; transferde ayrıca teyit gerekir |
2. Yabancı Bayraklı Tekne: Transitlog
Yabancı bayraklı bir tekne Türk sularında seyrederken transitlog ile hareket eder. Giriş limanında açılır, çıkışta kapatılır; mürettebat listesi ve rota değişiklikleri buna işlenir. Kritik noktalar:
- Transitlog süresi ve uzatma koşulları önceden planlanmalıdır.
- Kapatılmadan bırakılmış bir transitlog, sonraki girişte sorun çıkarır. İkinci el alımlarda satıcının geçmiş transitlog kayıtları sorulmalıdır.
- Mürettebat değişiklikleri kayda geçmelidir; transferde kaptan değişimi bunu gerektirir.
- Teknenin sahibi olmadan seyir (vekâletle kullanım) ayrı bir belge düzeni ister.
3. Ticari mi, Özel mi?
Teknenin ticari (charter) ya da özel kullanımda olması; belge seti, emniyet ekipmanı, mürettebat yeterliliği ve vergi rejimini değiştirir. İkinci el alımda sık karşılaşılan durum: ticari kullanımdan çıkmış ama belgeleri güncellenmemiş tekne. Kullanım amacı değiştiğinde belge setinin de değişmesi gerekir.
4. Çevre Kuralları: Sahiplik Sorumluluğu
Atık yönetimi
Türkiye'de gemi ve tekne kaynaklı atıkların (sintine suyu, pis su, çöp, atık yağ) alım tesislerine verilmesi ve bunun kayıt altına alınması esastır. Uygulamada marinalar ve atık alım tesisleri bu kaydı tutar; tekne sahibinin sorumluluğu, atığı uygun tesise vermek ve belgesini saklamaktır. Denetimde ibraz edilemeyen atık kaydı idari yaptırım doğurabilir.
Sintine, gri su ve siyah su
- Sintine suyu: yağ içerdiği için doğrudan denize basılmaz. Yağ ayırıcı ya da tesise teslim gerekir. Sörveyde sintinede yağ filmi görülmesi, hem çevre hem sistem sorununun işaretidir.
- Siyah su (tuvalet): tank zorunluluğu ve deşarj kısıtları koylarda daha katıdır. Tankı olmayan ya da devre dışı bırakılmış sistem, sörveyde kaydedilir.
- Gri su: düzenleme bölgeye göre değişir; özel koruma alanlarında kısıt daha sıkıdır.
Antifouling ve antifouling
Organik kalay bileşikleri (TBT) içeren antifoulingların kullanımı uluslararası düzenlemeyle yasaklanmıştır. Eski teknelerde altta kalmış eski TBT katmanları raspa sırasında ortaya çıkabilir; bu, hem uygulayıcı için iş güvenliği hem atık yönetimi konusudur. Raspa atığının uygun şekilde toplanması gerekir; açık zeminde raspa, marinalarda çoğunlukla yasaktır.
Yakıt ve yağ
Yakıt alımında dökülme önlemi, atık yağın tesise teslimi ve motor değişimlerinde eski yağın kayıtlı teslimi beklenir. Denizde yakıt dökülmesi, miktarından bağımsız olarak bildirim gerektiren bir olaydır.
Özel çevre koruma bölgeleri
Türkiye kıyılarında bazı alanlar özel koruma statüsündedir; demirleme, deşarj ve bazı faaliyetler kısıtlıdır. Göcek, Fethiye, Datça-Bozburun ve Kekova gibi bölgelerde demir atılabilecek yerler sınırlıdır ve bağlama sistemleri kullanılır. Rota planlarken bu kısıtlar dikkate alınır.
5. Emniyet Ekipmanı: Süre ve Kayıt
| Ekipman | Bakılan |
|---|---|
| Can salı | Servis tarihi, kapasite, bağlantı ve hidrostatik boşaltıcı süresi |
| Can yeleği | Adet, beden uygunluğu, otomatik yeleklerde kartuş ve servis tarihi |
| Yangın söndürücü | Kontrol tarihi, yerleşim, motor hacmi için otomatik sistem |
| İşaret fişekleri | Son kullanma tarihi ve saklama yeri |
| EPIRB / PLB | Tescil kaydı, batarya süresi, hidrostatik boşaltıcı |
| VHF / DSC | MMSI programlı mı, telsiz ruhsatıyla uyumlu mu |
| Sintine pompası ve alarm | Otomatik çalışma, yedeklilik, alarm |
6. Alıcı İçin Belge Kontrol Listesi
- Tescil belgesi ve gövde numarası birebir uyuşuyor mu?
- Mülkiyet zinciri kesintisiz mi; satıcı gerçekten malik mi?
- Rehin, haciz veya ipotek şerhi var mı?
- KDV geçmişi belgelenebiliyor mu (AB'ye götürülecekse kritik)?
- Tadilat yapılmışsa belgeler güncellenmiş mi?
- Emniyet ekipmanı süreleri geçerli mi?
- Yabancı bayraklıysa transitlog geçmişi temiz mi?
- Sigorta poliçesi devredilebilir mi, yoksa yeni poliçe mi gerekecek?
Sık Sorulan Sorular
7. İlgili Sayfalar
Teknenin bayrağını, yaşını ve planınızı yazın; hangi belgelerin kritik olduğunu birlikte belirleyelim.
💬 WhatsApp 📝 Yazılı teklif 📞 +90 501 5 SURVEYSon gözden geçirme: Eylül 2026. Denizcilik mevzuatı ve harçlar değişir; işlem öncesinde ilgili idareden ya da acentenizden teyit alın. Bu sayfada bir eksik veya güncellenmesi gereken bilgi görürseniz bize yazın.
Bu konuda devam edin
- CE ve tasarım kategorileri: A, B, C, D kategorilerinin sınırları ve belgeler.