Yeni tekne yaptırmak, hazır tekne almaktan farklı bir risk taşır: ödeme yaparsınız ama ürünü görmezsiniz. Ürün ortaya çıktığında para çoktan ödenmiştir.
1. Sözleşme Aşaması: En Ucuz Müdahale Noktası
İnşada yapılabilecek en değerli iş, imzadan önce yapılır. Sonradan düzeltilen her şey pahalıdır.
Teknik şartname
Şartname, sözleşmenin kalbidir. Marka ve model düzeyinde olmalıdır: "kaliteli jeneratör" bir şartname değildir; marka, model, güç, adet ve yerleşim yazılır. Kapsaması gerekenler:
- Ana makine, şanzıman, tahrik sistemi; marka, model, güç, devir
- Jeneratör, klima, watermaker, stabilizatör; marka, model, kapasite
- Elektrik sistemi: akü tipi ve kapasitesi, şarj kaynakları, pano ve koruma düzeni, kablo standardı
- Arma ve yelken donanımı; üretici, tel çapı, terminal tipi, vinç modelleri
- Laminasyon şeması (kompozitte) ya da sac kalınlıkları ve profil listesi (metalde)
- Boya sistemi: üretici, kat sayısı, kuru film kalınlığı
- Emniyet ekipmanı: kapsam ve adet
- İç mekân: malzeme, kaplama, donanım markaları
Ödeme planı
Takvime değil aşamaya bağlanır: kalıp çıkışı, güverte birleşimi, motor montajı, denize iniş, teslim. Her aşamada bağımsız doğrulama koşulu sözleşmeye yazılır: yani o aşamanın ödemesi, doğrulandıktan sonra yapılır. Peşin ağırlıklı ödeme planı tersanenin değil sizin riskinizi artırır.
Diğer zorunlu maddeler
- Standart beyanı: hangi standarda göre inşa edildiği; ISO 12217 tasarım kategorisi, elektrikte ABYC, RCD/CE hedefleniyorsa uygunluk yolu.
- Ağırlık taahhüdü: boş deplasman ve tolerans. Aşılırsa sonucu ne olacak.
- Performans taahhüdü: belirlenen yükte azami ve seyir hızı, yakıt tüketimi.
- Gecikme koşulu: teslim gecikmesinin sonucu, günlük ya da haftalık.
- Garanti: süre, kapsam, ayıplı iş halinde yükümlülük.
- Mülkiyet ve sigorta: inşa halindeki teknenin mülkiyeti kimde, tersanedeki yangın ve hasar riski kimde, teminat limiti ne.
- Değişiklik talebi düzeni: ek işlerin nasıl fiyatlanacağı ve onaylanacağı.
- Uyuşmazlık: uygulanacak hukuk ve yetkili merci.
2. Aşama Denetimleri
| Aşama | Denetimde bakılanlar |
|---|---|
| Malzeme girişi | Reçine, elyaf, sac, profil, kereste sertifikaları; parti numaraları; teknik veri sayfalarının şartnameyle karşılaştırılması; depolama koşulları ve raf ömrü |
| Kalıp ve laminasyon | Katman sıralaması ve yönleri, kalınlık ölçümü, reçine/elyaf oranı, kür koşulları (sıcaklık ve nem kaydı), infüzyon uygulanıyorsa vakum kaydı, çekirdek yerleşimi ve yapıştırma |
| Metal gövdede kaynak | Kaynak prosedürü (WPS) ve kaynakçı yeterliliği, dikiş görsel muayenesi, gerekiyorsa yetkili kuruluşla koordine edilen tahribatsız muayene (NDT), çarpılma kontrolü, sac kalınlığı doğrulaması |
| Yapısal elemanlar | Perde bağlantıları ve bant genişlikleri, salma yatağı ve cıvata düzeni, motor kaidesi, güverte-gövde birleşimi: kapanmadan önce |
| Sistem montajı | Kablo kesiti ve renk kodu, koruma elemanları, yakıt hattı malzemesi ve havalandırma, deniz suyu devresi ve dip vanaları, topraklama ve bonding sürekliliği, boru geçişlerinde sızdırmazlık: duvar kapanmadan |
| Ağırlık takibi | Aşama aşama ağırlık kaydı ve şartname taahhüdüyle karşılaştırma. Aşırı ağırlık trimi, su çekimini ve performansı doğrudan bozar ve sonradan düzeltilemez. |
| Makine ve tahrik | Hizalama ölçümü, titreşim takozları, egzoz hattı eğimi ve su kilidi, soğutma devresi, kumanda kabloları |
| Boya ve yüzey | Yüzey hazırlığı, kat sayısı, kuru film kalınlığı ölçümü, uygulama koşulları (sıcaklık, nem, çiğlenme noktası) |
| Denize iniş öncesi | Tüm dip vanaları, salmastra, anot yerleşimi ve bağlantısı, su geçirmezlik testi, denge ve trim kontrolü |
| Deniz testi | Kademeli yük, sıcaklıklar, titreşim, azami ve seyir hızı, yakıt tüketimi, dümen davranışı, elektrik yükü altında sistem ölçümleri, gürültü seviyesi |
| Teslim | Eksik listesi (snag list), belge dosyası, garanti başlangıcı, kullanım eğitimi, yedek parça ve anahtar teslimi |
3. Eksik Listesi (Snag List) ve Teslim
Teslim, tek bir imza değil bir süreçtir. Doğru işleyiş:
- Teslim öncesi kapsamlı muayene ve numaralı eksik listesi: her kalem fotoğraflı ve tanımlı.
- Listenin tersaneyle mutabakatı: hangisi teslimden önce, hangisi garanti kapsamında giderilecek.
- Bakiye ödemesinin, teslimden önce giderilecek kalemlerin tamamlanmasına bağlanması.
- Garanti süresinin fiilen teslimle başlaması; kâğıt üstünde daha erken değil.
- Belge dosyasının eksiksiz teslimi: sertifikalar, teknik veri sayfaları, şemalar, kullanım kılavuzları, garanti belgeleri, aşama fotoğrafları.
4. Belge Dosyası: Teknenin Ömür Boyu Değeri
İnşa sürecinde toplanan dosya, teknenin ömrü boyunca taşıdığı en değerli belgedir. İçinde olması gerekenler: malzeme sertifikaları ve parti numaraları, laminasyon ya da kaynak kayıtları, aşama denetim raporları ve fotoğrafları, ağırlık kayıtları, boya sistemi ve film kalınlığı ölçümleri, sistem şemaları, deniz testi ölçüm sonuçları, eksik listesi ve kapanış kayıtları.
Bu dosya olmadan, on yıl sonra bir alıcı için tekne "bilinmeyen bir inşa"dır. Dosyayla birlikte ise, her aşaması doğrulanmış bir teknedir; fark, satış fiyatına doğrudan yansır.
5. Gerçekçi Takvim
- Seri üretim tekne, sipariş: üreticinin takvimine bağlı, genellikle 6-14 ay
- Seri dışı kompozit inşa: 12-30 ay
- Ahşap gulet: 14-24 ay
- Metal gövde, seri dışı: 14-28 ay
Takvim taahhüdü olmayan bir inşa sözleşmesi, süresi belirsiz bir taahhüttür.
Sık Sorulan Sorular
6. İlgili Sayfalar
En değerli müdahale noktası, şartnamenin yazıldığı andır.
💬 WhatsApp 📝 Yazılı teklif 📞 +90 501 5 SURVEYAraçlar ve ilgili sayfalar
Bu konuda devam edin
- İnşa bütçesi ve ödeme planı: Sözleşme bedeli dışındaki kalemler ve aşamaya bağlı ödeme.
- Kalıp ve iskelet: İnşanın ilk denetim noktası.
- Klas ile inşa: Plan onayından sertifikaya.
- Türkiye tersane haritası: Bölgeler ve örnek tersaneler, kaynaklarıyla.