Sörveyörlükte satılan tek şey tarafsızlıktır. Bir sörveyörün raporu, kusuru bulmasından değil, bulduğu kusurda menfaati olmamasından değer kazanır. Bu sayfa, hangi işleri birlikte yapmadığımızı ve neden yapmadığımızı açıkça yazar.
1. Neden Böyle Bir Kural Gerekiyor?
Deniz sektöründe üç rol sık sık aynı kişide toplanır: tekneyi bulan, tekneyi inceleyen ve onarımı yapan. Bu birleşim alıcının aleyhinedir:
- Aracı + sörveyör: satış gerçekleşmezse komisyon yoktur. Bulguları yumuşatmak için sessiz bir baskı doğar.
- Sörveyör + tamirci: bulgu ne kadar çoksa iş o kadar çoktur. Bu kez ters yönde, abartma baskısı doğar.
- Her üçü birden: alıcı, kime ne sorduğunu bilmez hâle gelir.
ABYC ve uluslararası sörvey pratiğinde bu tür menfaat ilişkileri beyan edilmesi gereken çıkar çatışması sayılır. Biz beyan etmekle yetinmiyor, ilişkiyi baştan kurmuyoruz.
2. Yapmadığımız Dört Şey
| Durum | Tutumumuz |
|---|---|
| Satışına aracılık ettiğimiz tekne | Sörveyini yapmayız; bağımsız bir meslektaşa yönlendiririz |
| Sörveyini yaptığımız tekne | Satışına aracılık etmeyiz |
| Raporda tespit ettiğimiz kusur | Onarımını satmayız; usta/tersane önerisi verirsek iş doğrudan size faturalanır |
| Marina, vinç, karapark, nakliye | Bedeller size doğrudan faturalanır; üzerine pay eklemeyiz |
3. Peki Danışmanlık ve İlan Hizmetleri?
Tekne arama, ilan yayını ve alım-satım danışmanlığı ayrı bir ticari faaliyettir. Bu hizmetleri alan bir müşterinin ilgilendiği teknenin sörveyi, bağımsız üçüncü bir sörveyör tarafından yapılır: talep ederseniz meslektaş önerisi veririz. Tersi de geçerlidir: sörveyini yaptığımız bir teknenin satış sürecine girmeyiz.
Bu ayrım hizmet sözleşmesinde yazılıdır ve sözlü olarak esnetilmez. Kural, iş kaybettirdiği günlerde de aynıdır; zaten değerini oradan alır.
4. Raporun Mülkiyeti ve Gizliliği
- Rapor, hizmeti talep edene aittir. Broker, satıcı ya da üçüncü kişiler sizin talimatınız olmadan raporu göremez.
- Rapor, fotoğraflar ve saha notları 24 ay saklanır; bu süre içinde kopya talep edebilirsiniz.
- Tekne ve müşteri bilgileri pazarlama amacıyla kullanılmaz, üçüncü kişilere aktarılmaz.
5. Raporun İçeriğine Müdahale
Hiçbir bulgu, satışı kolaylaştırmak için yumuşatılmaz; hiçbir bulgu, pazarlık kazandırmak için abartılmaz. Bulgunun kendisine ilişkin teknik değerlendirme ise sörveyörün mesleki kanaatidir ve pazarlık konusu değildir.
6. Ücretin Sonuca Bağlanmaması
Sörvey ücreti sabittir; raporun sonucuna, satışın gerçekleşmesine ya da pazarlıkta elde edilen indirime bağlı değildir. "Pazarlıkta kazandırdığının yüzdesi" gibi bir ücretlendirme, sörveyörü abartmaya teşvik eder; uygulamıyoruz.
7. Bunu Nasıl Doğrularsınız?
- Sözleşmenizde bu maddelerin yazılı olduğunu görün; sözlü teminatla yetinmeyin.
- Sörveyörünüzü satıcının ya da brokerin önermediğinden emin olun.
- Raporda tespit edilen işin teklifini, raporu yazan taraftan değil, bağımsız firmalardan alın.
- Bu kuralları başka sörveyörlere de sorun: cevap veremeyen ya da yazılı vermeyen tarafla çalışmayın.
Sık Sorulan Sorular
8. Sözleşmesinde bu maddeler yazan bir sörvey isteyin
Kapsam, ücret ve bağımsızlık kuralları iş başlamadan yazılı olarak netleşir.
9. İlgili Sayfalar
Bu sayfa SurveyYat tarafından hazırlanmıştır: ABYC PROFESSIONAL MEMBER, 149 GT Yat Kaptanı, Türk Loydu Alım-Satım Sörveyi Sertifikası, MSGSÜ Yat Tasarımı Sertifikası. Son güncelleme: Eylül 2026.