Akü sistemi neden kritik?
Tekne demirdeyken her şey, ışıklar, pompa, buzdolabı, seyir elektroniği, akü bankasından beslenir. Yorgun ya da yanlış kurulmuş bir akü sistemi hem demirde seni yarı yolda bırakır hem de yangın riski taşır. Son yıllarda lityum (LiFePO4) bankalar yaygınlaştı; yanlış kurulumda bunlar ciddi tehlike kaynağıdır. Bu yüzden akü ve şarj sistemi satın almadan önce ayrı değerlendirilir.
Akü sisteminde neye bakarız?
- Banka durumu ve tipi: kurşun-asit, jel, AGM ya da lityum; yaş, şişme, korozyon, kapasite kaybı belirtileri.
- Şarj kaynakları: alternatör, şarj cihazı, güneş paneli ve dönüştürücü; hepsinin akü tipine uygun ayarı.
- Lityum güvenliği: pil yönetim sistemi (BMS), uygun şarj profili, aşırı akım koruması, yanlış kurulum yangın riskidir.
- Kablolama ve sigortalar: kesit, bağlantı sıkılığı, ana sigorta ve ayırıcı şalterler; termal kamerayla yük altında ısınma kontrolü.
- Akü testi: akü test cihazıyla banka durumu ölçülür; tüketim altında voltaj düşüşü gözlenir.
Lityum dönüşümü yapılmış tekne alıyorsanız
Sonradan lityuma çevrilmiş teknelerde en sık sorun, dönüşümün alternatör ve şarj cihazına uygun yapılmamasıdır; bu hem pili hem alternatörü yakar. Sörvey, dönüşümün doğru kurulup kurulmadığını ve BMS’in çalışıp çalışmadığını gösterir. Daha geniş elektrik değerlendirmesi için elektrik sörveyi ile birlikte alınabilir.
Akü bankası yeterli mi? Basit hesap
Bankanın yeterli olup olmadığı, günlük tüketimle karşılaştırılarak anlaşılır. Her cihazın akımını (amper) günde çalıştığı saatle çarpın ve toplayın; bu günlük amper-saat (Ah) ihtiyacınızdır.
Örnek: buzdolabı 4 A × 12 saat = 48 Ah, seyir elektroniği ve otopilot 5 A × 8 saat = 40 Ah, ışıklar ve diğerleri 20 Ah → günde yaklaşık 108 Ah.
- Kurşun-asit, jel ve AGM bankalarda ömür için kapasitenin yaklaşık yarısından fazlası kullanılmaz; bu örnekte en az ~220 Ah nominal banka gerekir.
- Lityumda kullanılabilir kapasite daha yüksektir; aynı ihtiyaç daha küçük bir bankayla karşılanabilir, ama şarj sistemi lityuma uygun olmalıdır.
Sörveyde ölçülen gerçek kapasite, etiket değeriyle karşılaştırılır; yaşlanmış bir bankanın kapasitesi etiketin çok altında olabilir.
Akü yaşı nasıl anlaşılır
Akülerin üzerindeki üretim kodu ya da satın alma faturası yaşı gösterir. Kurşun-asit ve AGM akülerin deniz kullanımındaki ömrü, kullanım ve şarj düzenine çok bağlıdır. Sörveyde yaşla birlikte dinlenme voltajı, yük altında voltaj düşüşü ve akü test cihazının verdiği iç direnç değerleri birlikte değerlendirilir; banka içinde farklı yaşta akülerin karıştırılıp karıştırılmadığı da kontrol edilir.
Sık sorulanlar
Akü kontrolü sörveye dahil mi?
Akü bankası ve şarj sisteminin durumu satın alma öncesi sörvey kapsamındadır; akü test cihazı ve termal kamera kullanılır.
Lityum bankayı güvenli mi diye kontrol ediyor musunuz?
Kurulumun uygunluğunu (BMS, şarj profili, koruma) değerlendirip rapora yazarız. Hücre içi sağlık için üretici servis testi gerekebilir; bunu belirtiriz.
İlgili sayfalar
Elektrik sörveyi · Jeneratör sörveyi · Seyir elektroniğiElektrikli / hibrit tekne