Teknede gaz, elektrikten daha az konuşulur ama sonuçları daha serttir. LPG havadan ağırdır: kaçan gaz yukarı çıkmaz, sintineye çöker ve orada birikir. Bu, evdeki doğalgazdan temel farkıdır ve teknedeki bütün kuralların sebebidir.
1. Neden Ayrı Bir Konu?
Propan ve bütan havadan yaklaşık 1,5-2 kat ağırdır. Teknede kaçak olduğunda gaz en alçak noktaya iner: sintine. Sintine kapalı bir hacimdir ve havalandırması yoktur. Orada biriken gaz, açılan bir elektrik devresi ya da çakılan bir kıvılcımla patlama yaratır.
Bu yüzden teknede gaz tesisatının tek amacı vardır: kaçarsa dışarı çıkabilsin.
2. Tüp Dolabı: Üç Kural
| Kural | Neden |
|---|---|
| Dolap sızdırmaz olmalı ve yalnız üstten açılmalı | Yanlara açılan bir dolap, kaçan gazı tekne içine salar. Kapak üstte olursa gaz içeri giremez. |
| Taban drenajı su hattının üstünde ve dışarı açık | Gaz ağır olduğu için tabana iner ve drenajdan dışarı akar. Drenaj tıkalıysa ya da sintineye açılıyorsa dolap işlevsizdir. |
| Dolabın içinde elektrik olmamalı | Aydınlatma, priz, kablo geçişi; hiçbiri olmaz. Kıvılcım kaynağı ile gaz aynı hacimde bulunmaz. |
Sörveyde ilk bakılan şey drenajdır. Dolapta tapa, hortum kalıntısı ya da bant ile kapatılmış bir drenaj görmek nadir değildir; bu, sistemi tamamen işlevsiz bırakır.
3. Hortum, Boru ve Bağlantı
- Hortumun damgası okunur. Gaz hortumları üzerinde standart numarası ve üretim tarihi yazar. Sektörde yaygın uygulama, hortumun beş yılda bir yenilenmesidir; damgası okunmayan hortum yaşlı sayılır.
- Serbest uzunluk kısa olmalı. Hortum yalnız hareket eden bağlantılarda (tüp çıkışı, ocak girişi) kullanılır; ara hatlar bakır ya da çelik borudur.
- Bakır boru yumuşak ve dikişsiz olmalı, keskin kenardan geçirilmez, titreşim noktasında kelepçelenir.
- Bağlantı noktaları erişilebilir olmalı. Kapalı dolap arkasında kalan bir rakor, kontrol edilemez demektir.
- Çatlak ve sertleşme: hortum elle büküldüğünde çatlak çizgiler beliriyorsa ömrü bitmiştir.
4. Valfler: Üç Ayrı Kapatma Noktası
- Tüp valfi: tekneden ayrılırken ve her kullanım sonrası kapatılır.
- Ana kesme valfi: kabin içinde, erişilebilir bir yerde. Sörveyde konumu ve çalışırlığı kontrol edilir.
- Cihaz valfi: ocak, fırın, ısıtıcı: her cihazın kendi valfi olmalı ve birden fazla cihaz varsa ayrı ayrı kapatılabilmelidir.
Ocağı söndürmenin doğru sırası: önce tüp valfi kapatılır, alev kendiliğinden sönene kadar beklenir, sonra ocak düğmesi kapatılır. Böylece hatta gaz kalmaz.
5. Dedektör ve Emniyet Cihazları
- Gaz dedektörü sintine seviyesinde olmalı: tavanda değil. Ağır gaz aşağıda birikir; yukarıya konan dedektör hiçbir şey görmez.
- Alev denetimi (flame failure device): modern ocaklarda alev sönerse gaz otomatik kesilir. Eski ocaklarda bu yoktur; sörveyde varlığı not edilir.
- Solenoid valf: panelden kapatılabilen elektrikli valf, tüp valfine gitmeden hattı kesmeyi sağlar. Zorunlu değildir ama pratik bir emniyet katmanıdır.
- Karbonmonoksit dedektörü ayrıdır. Gaz dedektörü CO ölçmez. CO renksiz ve kokusuzdur; ısıtıcı, jeneratör ve komşu teknenin egzozu kaynak olabilir; yatma mahallinde CO dedektörü ayrıca bulunmalıdır.
6. Havalandırma
Gazlı cihaz çalışırken ortamda oksijen tüketilir ve yanma ürünleri birikir. Kapalı kabinde uzun süre ocak çalıştırmak, hem CO riski hem yoğuşma demektir.
- Pişirme sırasında bir kapak ya da lumboz açık tutulur.
- Kabin ısıtması için ocak kullanılmaz; bu, CO zehirlenmelerinin bilinen sebeplerindendir.
- Kalıcı havalandırma delikleri kapatılmaz; kışın tıkanan havalandırma hem küf hem risk üretir.
7. Sörveyde Ne Yazılır?
Gaz sistemi bulguları, diğer bulgular gibi A-B-C sınıflandırmasıyla raporlanır:
| Sınıf | Örnek bulgu |
|---|---|
| A: Emniyet | Tüp dolabı drenajı kapatılmış; dolap içinde elektrik bağlantısı; hortumda çatlak; ana kesme valfine erişilemiyor. |
| B: Yakın dönem | Hortum damga tarihi geçmiş; gaz dedektörü yok ya da yanlış yükseklikte; cihaz valfi eksik. |
| C: Gözlem | Regülatör yaşı ilerlemiş ama çalışıyor; dolap kapağı contası yıpranmış. |
Raporda ayrıca, kaçak ölçümü ve basınç testinin yapılmadığı ve gerekiyorsa yetkili bir tesisatçıyla yapılması gerektiği açıkça belirtilir.
8. Tekneyi Alırken
- Gaz tesisatının ne zaman ve kim tarafından yapıldığını sorun; belge varsa isteyin.
- Sonradan eklenen cihazlar (fırın, ısıtıcı, dış mutfak) tesisatı değiştirir; ilk kurulumdan sonra yapılan her ekleme kontrol edilir.
- Tüp boyutu ve tipi dolaba uygun mu bakın; dolaba sığmadığı için dışarıda tutulan tüp, tesisatı geçersiz kılar.
- Gaz sistemi sorunlu bir teknede alım kararını değiştirmeye gerek yoktur: çoğu kalem görece ucuz ve kesin olarak çözülebilir. Önemli olan, kapatılmadan denize çıkılmamasıdır.
9. Elektrikli Alternatifler
Son yıllarda indüksiyon ocak ve elektrikli su ısıtıcı, lityum akü sistemleriyle birlikte yaygınlaşıyor. Gaz kaynaklı riski önemli ölçüde azaltır ama enerji bütçesini baştan kurmayı gerektirir: indüksiyon ocak anlık 1500-2000 W çeker; bu, invertör kapasitesi, kablo kesiti ve akü grubu demektir. Dönüşüm düşünüyorsanız lityum akü dönüşümü sayfası enerji tarafını anlatıyor.
Sık Sorulan Sorular
Kapsam: Sörvey tahribatsızdır, sökme yapılmaz; ayrıntısı sörvey türleri sayfasında.
Bu konuda sahada sık gördüğümüz bulgular
- Tarihi geçmiş gaz hortumu, tıkalı tüp dolabı tahliyesi: Gaz hortumunun üretim tarihi eski, tüp dolabının tahliye deliği tıkalı.
İlgili Sayfalar
Sörveyde dolap, drenaj, hortum ve valf düzeni incelenir; gerekirse yetkili tesisatçı koordine edilir.
💬 WhatsApp 📝 Yazılı teklif 📞 +90 501 5 SURVEY