Tekne
Motor Sörveyi

Alıcının en çok korktuğu kalem motordur; çoğu zaman yanlış yerden korkar. Saat sayısı tek başına hiçbir şey söylemez: yılda 40 saat çalışan bir motor, 400 saat çalışandan daha kötü durumda olabilir. Belirleyici olan nasıl çalıştığı ve nasıl bakıldığıdır.

Bu sayfa, sörveyde motor ve mekanik aksamın nasıl değerlendirildiğini anlatır; neyin kapsam içinde olduğunu ve neyin ayrı uzmanlık gerektirdiğini net olarak ayırır.

1. Saat Sayısı Ne Anlatır, Ne Anlatmaz

Deniz motorları düzenli çalışmak için tasarlanmıştır. Az kullanım, çok kullanımdan daha çok hasar verir.

2. Soğuk Çalıştırma: İlk Otuz Saniye

En çok bilgi, motor soğukken ilk çalıştığı anda alınır. Bu yüzden sörveyden önce motorun ısıtılmamış olması istenir.

• Marş süresi: uzun marş, yakıt hattında hava ya da düşük kompresyon işaretidir.
• İlk duman rengi: mavi, yağ yakıyor; beyaz, yanmamış yakıt ya da su; siyah; aşırı yakıt veya hava yetersizliği.
• Rölanti kararlılığı: düzensiz rölanti, enjektör ya da supap sorununa işaret eder.
• Isınma süresi: çalışma sıcaklığına ne kadar sürede geldiği, termostat ve soğutma devresi hakkında bilgi verir.
• Ses ve titreşim: vuruntu, tıkırtı ya da beklenmeyen frekans kaydedilir.

3. Soğutma Devresi

4. Egzoz ve Karter

• Islak egzoz hattı: kompozit dirsek ve susturucuda yorulma, kaçak izi, is birikmesi.
• Egzoz rengi ve kokusu: yük altında gözlemlenir; kuru egzoz çıkışı deniz suyu pompası sorununu gösterir.
• Karter havalandırması: aşırı basınç ve yağ buharı, segman aşınmasının habercisidir. Sayısal blowby ölçümü ayrı hizmettir.
• Yağ kaçağı: keçe, conta ve turbo bağlantıları; birikmiş yağ tabakası yaşını da gösterir.
• Motor takozları: çökme, çatlama ve hizalamaya etkisi.

5. Şaft Hattı ve Pervane

Motorun sağlığı kadar, gücü suya nasıl aktardığı da önemlidir. Bu kısım karada ayrıca incelenir.

• Hizalama: bozuk hizalama keçeyi, yatağı ve şanzımanı sırayla yer.
• Cutless yatak: boşluk elle ölçülür; belirli bir boşluk titreşime ve aşınmaya döner.
• Şaft keçesi: geleneksel salmastra mı, yüzsüz keçe mi; yaş ve sızdırma durumu.
• Pervane: kanat deformasyonu, çentik, kavitasyon izi, balans.
• Titreşim ölçümü: vibrasyon ölçerle alınan değer, hizalama ve pervane sorunlarını ayırt eder.
• Anot durumu: şaft ve pervane anotları; hızlı tükenme elektrik sorununa işaret eder.

6. Şanzıman ve Kumanda

• Yağ seviyesi, rengi ve kokusu; yanık koku kavrama aşınmasıdır.
• İleri, geri ve boş konumlarında tepki süresi.
• Kumanda kablosu ya da elektronik kumanda; takılma ve gecikme.
• Şanzıman soğutucusu ve hortumları.

7. Deniz Testinde Ölçülenler

Deniz testi kontrol listesinin tamamı için deniz testi sayfasına bakabilirsiniz.

8. Belgeler: Sayılardan Önemli

Motor değerlendirmesinde en güçlü kanıt ölçüm değil, süreklilikli servis kaydıdır. Bakımın düzenli yapıldığını gösteren fatura ve iş emri dizisi, tek başına bir sayıdan daha çok şey anlatır.

• Yağ ve filtre değişim aralıkları, tarih ve saatle
• İmpeller ve antifriz yenileme kayıtları
• Yapılmış büyük işler: revizyon, turbo, enjektör, ısı eşanjörü
• Varsa önceki yağ analizi sonuçları
• Kış hazırlığı (winterizing) kayıtları

9. Ne Zaman Motor Teknisyeni Gerekir?

Sörvey bir şüphe ortaya koyarsa, doğru adım tahmin yürütmek değil ölçtürmektir. Aşağıdaki durumlarda bağımsız bir motor teknisyeniyle koordine edilir:

• Soğuk çalıştırmada anormal duman ya da uzun marş
• Karterden aşırı basınç veya yağ buharı
• Tam devre ulaşılamaması
• Yağ içinde su ya da soğutma suyunda yağ izi
• Yüksek saatli motorda satın alma kararı verilecekse

Bu durumda kompresyon ve blowby ölçümü, enjektör testi ve yağ analizi yaptırılır; sonuçlar sörvey raporuyla birlikte değerlendirilir.

Kapsam ve ücret için sörvey hesaplayıcıya bakabilirsiniz.

10. Yağ analizi: motorun içini sökmeden görmek

• Aşınma metalleri: Demir, krom, alüminyum, bakır, kurşun gibi metallerin miktarı; hangi parçanın aşındığına dair ipucu verir.
• Soğutma sıvısı karışması: Glikol, sodyum ya da potasyum izleri; conta ya da ısı değiştirici sorunu işaretidir.
• Yakıt karışması: Yağın incelmesi; enjektör ya da yanma sorunlarına işaret edebilir.
• İs ve oksidasyon: Yanma kalitesi ve yağın değiştirilme aralığı.
• Silisyum (toz): Hava filtresi ya da emişte kaçak.

Alım öncesi sörveyde yağ analizi isteğe bağlı bir ek kalemdir; özellikle yüksek saatli, yüksek güçlü motorlarda ve jeneratörlerde öneririz. Sonuç laboratuvardan birkaç iş günü içinde gelir ve rapora ek olarak işlenir. Satıcı yakın zamanda yağ değiştirdiyse bu, sonuçları etkileyebileceği için rapora not edilir.⁠⁠‍​‌‍⁠⁠‍⁠​‌⁠⁠‍‍‍⁠⁠​⁠​⁠

11. Yağ numunesi nasıl alınır, sonuç nasıl okunur

1. Motor çalışma sıcaklığına getirilir; deniz testinden hemen sonra en uygun zamandır.
2. Numune, yağ çubuğu borusundan vakum pompası ve temiz hortumla, karterin ortasından alınır; dipteki tortudan alınmaz.
3. Temiz numune şişesi kullanılır, üzerine motor, seri numarası, motor saati ve yağın kaç saattir kullanıldığı yazılır.
4. Numune aynı gün ya da ertesi gün laboratuvara gönderilir.

Jeneratör ve şanzıman için de ayrı numune alınabilir.

Tek bir analiz bir fotoğraf, birkaç analiz bir filmdir. En değerli bilgi, aynı motordan düzenli aralıklarla alınan numunelerin eğilimidir. Alım öncesi tek bir analizde ise sonuçlar, motor tipi için laboratuvarın verdiği tipik aralıklarla ve yağın kullanım süresiyle birlikte değerlendirilir.

Yüksek bir değer tek başına hüküm değildir; deniz testindeki ölçümler, kompresyon ve blowby gibi verilerle birlikte yorumlanır. Ayrıntı: motor revizyonu.

12. Tekne motoru ekspertizi ve deniz motoru kontrolü

Alıcıların "tekne motoru ekspertizi", "yat motor kontrolü" ya da "deniz motoru kontrolü" diye aradığı iş, bu sayfada anlatılan motor sörveyidir. İçten takma dizel, benzinli ya da dıştan takma motorlarda aynı mantıkla çalışırız: soğuk çalıştırma, yük altında sıcaklık ve basınçlar, kaçaklar, şaft hattı ve şanzıman, belgeler ve deniz testi.

Motor kontrolü tek başına yaptırılabilir, ama ikinci el alımda gövde ve sistemlerle birlikte tam tekne ekspertizi içinde yapılması daha az masraflıdır. İsterseniz laboratuvar yağ analizi eklenir.⁠⁠‍​‌‍⁠⁠‍⁠​‌⁠⁠‍‍‍⁠⁠​⁠​⁠

Sık Sorulan Sorular

İlgili Sayfalar