Türkiye’de tekne alırken sıra nasıl işler?
Türkiye’de ikinci el ya da sıfır tekne alımı belirli bir sırayla ilerler. Her adımda atlanırsa sonradan pahalıya patlayan noktalar vardır; aşağıdaki sıra, alıcıların en çok takıldığı yerleri görünür kılar.
- Tekneyi ve ilanı inceleyin. Fotoğraf ve belgelerle gidip görmeye değer mi, uzaktan ön inceleme ile baştan eleyin.
- Bağımsız sörvey yaptırın. Ödemeden önce teknenin gerçek durumunu satın alma öncesi sörvey ile öğrenin; bulgular pazarlıkta kullanılır.
- Satış ve devir. Noter satışı ve bedelin ödenmesi; alıcı ve satıcının kimlik ve yetki belgeleri.
- Tescil ve bayrak. Teknenin bağlama kütüğüne ya da gemi siciline tescili; yabancı bayraklıysa Türk bayrağına geçiş ya da transit log ile kullanım.
- Vergi ve harçlar. Tekne tipine ve kullanıma göre değişen yükümlülükler.
- Sigorta ve bağlama yeri. Poliçe ve marina sözleşmesi; sigortacı çoğu zaman güncel durum raporu ister.
Sörvey bu sürecin neresinde?
Sörvey, para el değiştirmeden önce yapılır. Satış sonrası ortaya çıkan büyük bir kusur artık sizin sorununuzdur; sörvey tam da bunu önler. Rapordaki A-B-C önceliklendirmesi, hangi işin acil hangisinin ertelenebilir olduğunu gösterir ve satıcıyla fiyat görüşmesinde somut dayanak olur.
Teknenin sörveyini ve tekne İstanbul ile Fethiye arasındaki kıyıdaysa limanınıza kaptanlı transferini aynı ekiple planlayabilirsiniz.
Resmi işlemler için not
Tescil, bayrak değişimi ve vergi kalemleri; teknenin boyuna, yaşına, kullanımına (özel/ticari) ve güncel mevzuata göre değişir. Bu sayfa genel sırayı anlatır; işlemin resmi ayrıntıları için gümrük müşaviri, liman başkanlığı ve mali müşavirle çalışmanızı öneririz. Biz teknenin teknik durumunu bağımsız olarak raporlarız; resmi işlemleri yürütmeyiz, ilgili uzmanlarla koordine ederiz.
Örnek takvim: ilk görüşmeden tescile
- 1. hafta: İlan incelemesi, satıcıdan belge ve fotoğraf isteme, gerekirse uzaktan ön inceleme.
- 2. hafta: Ön protokol ve kaparo; sörvey şartının protokole yazılması.
- 2-3. hafta: Tekne karaya alınır, en az bir hafta kuruduktan sonra sörvey ve deniz testi; rapor 2-3 iş gününde.
- 4. hafta: Raporla pazarlık, son fiyat ve satış.
- Sonrası: Tescil, sigorta, marina sözleşmesi; gerekiyorsa transfer.
Takvim teknenin yerine, karaya alma imkânına ve resmi işlemlerin süresine göre değişir; sörvey için tekneyi karaya alma tarihini erken ayarlamak süreci en çok kısaltan adımdır.
Alıcıların en sık yaptığı hatalar
- Kaparoyu sörvey şartı olmadan vermek.
- Sörveyi satıcının önerdiği kişiye yaptırmak.
- Tekne suda iken osmoz ve nem ölçümü istemek; doğru ölçüm kuru gövdede yapılır.
- Deniz testini atlamak; motorun yük altındaki davranışı ancak seyirde görülür.
- Belgeleri (KDV durumu, tescil, haciz kaydı) sörveyden sonraya bırakmak.
Ayrıntılı rehber: tekne satın alma rehberi ve satın alma sözleşmesi.
Sık sorulanlar
Önce sörvey mi, önce pazarlık mı?
Önce şartlı anlaşma, sonra sörvey. Sörvey bulgularıyla fiyatı netleştirirsiniz; ciddi bir kusur çıkarsa anlaşmadan dönme hakkınızı baştan yazılı tutun.
Yabancı bayraklı tekneyi Türkiye’de kullanabilir miyim?
Transit log ile belirli süre kullanılabilir; kalıcı kullanım için tescil ve bayrak işlemleri gerekir. Ayrıntı için liman başkanlığı ve gümrük müşaviriyle çalışın.
Sörvey raporu resmi işlemlerde geçerli mi?
Rapor teknenin teknik durumunu belgeler; sigorta ve pazarlıkta kullanılır. Tescil/vergi gibi resmi işlemler ayrı mercilerce yürütülür.
İlgili sayfalar
Satın alma öncesi sörvey · Tekne satın alma rehberi · Uzaktan ön inceleme · Alım danışmanlığı