Tekne alım satımında para, teknenin kendisinden daha sık sorun çıkarır. Kaparo kime yatırılacak, hangi şartla geri gelir, sörvey kötü çıkarsa ne olur, devir tamamlanmadan bakiye ödenir mi; bunlar el sıkışırken konuşulmazsa, sonra konuşulacak zemin kalmaz.
Bu sayfa satın alma sürecinin para ve belge tarafını anlatır. Hukuki danışmanlık değildir; sözleşmeyi avukatınızla yapın. Amacımız, neyi isteyeceğinizi bilmeniz.
1. Sürecin Sırası
| # | Aşama | Bu aşamada ne olur |
|---|---|---|
| 1 | Teklif ve kabul | Fiyat sözlü olarak konuşulur. Henüz bağlayıcı bir şey yoktur. |
| 2 | Ön protokol / satış vaadi | Fiyat, kaparo, sörvey hakkı ve süreler yazılı hale gelir. Asıl koruma buradadır. |
| 3 | Kaparo | Anlaşmanın ciddiyetini gösterir; iade koşulları protokolde yazar. |
| 4 | Sörvey ve deniz testi | Teknenin durumu ölçümle tespit edilir. Protokolde tanınan süre içinde yapılır. |
| 5 | Bulgulara göre görüşme | Fiyat düzeltmesi, onarım şartı ya da vazgeçme. Protokoldeki hak bu aşamada kullanılır. |
| 6 | Belge kontrolü | Mülkiyet zinciri, rehin/haciz şerhi, gövde numarası, KDV geçmişi. |
| 7 | Devir ve bakiye | Bakiye, devir işlemiyle eşzamanlı yapılır; öncesinde değil. |
| 8 | Teslim tutanağı | Teknede bulunan ekipman listesi, fotoğraflı, iki taraf imzalı. |
2. Ön Protokolde Mutlaka Olması Gerekenler
- Tarafların ve teknenin kimliği: marka, model, yıl, gövde numarası (HIN), sicil bilgisi. Gövde numarası yazılmayan bir protokol, hangi tekneyi anlattığını kanıtlayamaz.
- Fiyat ve para birimi: hangi kurdan, hangi tarihte. Kur dalgalanmasının kime ait olduğu yazılmalı.
- Kaparo tutarı ve iade koşulları: hangi durumda iade edilir, hangi durumda yanar.
- Sörvey hakkı ve süresi: alıcının sörvey yaptırma hakkı, kaç gün içinde, kimin seçtiği sörveyörle.
- Bulgu eşiği: bulguların toplam maliyeti belirli bir tutarı aşarsa alıcının cayma ya da fiyat düzeltme hakkı. Bu madde olmadan sörvey sadece bilgi verir, koruma sağlamaz.
- Ekipman listesi: teknede kalacak olanlar tek tek yazılır. "Mevcut haliyle" ifadesi, teslimde eksik çıkan yelken ve elektroniğin peşine düşmenizi engeller.
- Devir takvimi ve masraf paylaşımı: noter, tescil, karaya alma, vinç kime ait.
- Cayma sonuçları: iki taraf için ayrı ayrı.
En sık atlanan madde: bulgu eşiği. Sörvey hakkı tanınmış ama "bulgular çıkarsa ne olacağı" yazılmamış protokoller çok yaygındır. Bu durumda satıcı "ben zaten böyle sattım" diyebilir ve kaparo tartışmalı hale gelir. Eşik, tutar ya da yüzde olarak baştan yazılmalıdır.
3. Kaparo: Kime, Nasıl?
Kaparonun satıcıya doğrudan elden verilmesi, alıcı açısından en korumasız yoldur. Uygulamadaki seçenekler:
| Yöntem | Koruma | Not |
|---|---|---|
| Satıcıya doğrudan ödeme | Düşük | İade gerektiğinde tahsil sorunu çıkabilir. |
| Broker hesabında tutma | Orta | Brokerın hangi şartla serbest bırakacağı yazılı olmalı; broker satıcı tarafını temsil ediyorsa tarafsızlık sınırlıdır. |
| Avukat hesabında tutma | Yüksek | Serbest bırakma koşulları sözleşmede tanımlanır. |
| Noter / emanet düzeni | Yüksek | Maliyeti vardır ama yüksek tutarlı işlemlerde karşılığını verir. |
Hangisi olursa olsun kritik olan aynı: parayı kimin, hangi koşulda serbest bırakacağı yazılı olmalı.
4. Yabancı Alıcı / Yabancı Satıcı
- Bayrak ve tescil: tekne hangi bayrakta kalacak, tescil değişikliği nasıl yapılacak, kim yürütecek.
- KDV durumu: AB sularına gidecekse belge zinciri kritiktir; boşluk alıcıya risk olarak geçer.
- Transitlog: yabancı bayraklı teknede devir anında açık transitlog varsa kapatma sorumluluğu yazılmalı.
- Para transferi: uluslararası havalede gün ve masraf kime ait.
- Dil: sözleşme iki dilde yapılacaksa hangi metnin esas alınacağı belirtilmeli.
5. Devir Günü Kontrol Listesi
- Gövde numarası fiziksel olarak kontrol edildi ve belgelerle eşleşti mi?
- Rehin, haciz veya ipotek şerhi sorgulandı mı?
- Ekipman listesi teknede bire bir doğrulandı mı?
- Anahtarlar, belgeler, kullanım kılavuzları, yedek parçalar teslim edildi mi?
- Marina ve karapark borçları kapandı mı? (Devredilen borç alıcının olur.)
- Sigorta: satıcının poliçesi iptal, alıcınınki devrede mi?
- Teslim tutanağı fotoğraflı ve iki taraf imzalı mı?
- Bakiye, devirle eşzamanlı mı ödendi?
6. Sörvey Raporunu Pazarlıkta Nasıl Kullanırsınız?
Rapor tek başına indirim getirmez; kalem kalem sunulduğunda getirir. Yöntem:
- A sınıfı bulgular pazarlık konusu değildir; emniyetle ilgilidir ve giderilmeden teslim alınmaz.
- B sınıfı bulgular pazarlığın zeminidir. Her biri için: rapor madde numarası, ölçüm, fotoğraf ve gerçekçi onarım maliyeti.
- C sınıfı bulgular normal bakım kalemidir; bunları pazarlığa sokmak teklifin ciddiyetini zayıflatır.
- Üç seçenek sunun: fiyattan düşülmesi, satıcının yaptırması, ya da fiyatın sabit kalıp sizin üstlenmeniz. Seçeneksiz talep, pazarlığı kilitler.
Not: Sörvey raporu size aittir. Satıcıya vermek zorunda değilsiniz; ilgili bulguların özetini paylaşmak çoğu zaman yeterlidir ve daha güçlüdür.
Sık Sorulan Sorular
Doğrudan satıcıya değil, mümkünse avukat hesabına veya tanımlı bir emanet düzenine. Kritik olan tutar değil, parayı kimin hangi koşulda serbest bırakacağının yazılı olmasıdır.
Ön protokolde bulgu eşiği yazılıysa yanmaz. Yazılı değilse tartışmalı hale gelir; bu yüzden en kritik madde odur.
Zorunlu değil ama yüksek tutarlı işlemlerde tavsiye edilir. Asıl mesele nerede imzalandığı değil, içinde bulgu eşiği, sörvey hakkı ve iade koşullarının yazılı olmasıdır.
Devir işlemiyle eşzamanlı. Devir tamamlanmadan yapılan bakiye ödemesi, elinizde yalnız bir alındı belgesiyle kalmanız riskini taşır.
Tutabilir, ama broker satıcı tarafını temsil ediyorsa tarafsızlığı sınırlıdır. Serbest bırakma koşullarını yazılı isteyin.
Çünkü teslimde en çok tartışma çıkan konu budur. Yelken takımı, elektronik, dinghy, dıştan takma motor, ek çıpa; tek tek yazılmazsa "mevcut haliyle" ifadesi satıcının lehine yorumlanır.
Ödenmemiş bağlama ve karapark borçları çoğu zaman tekneyle birlikte sorun çıkarır. Devirden önce borçsuzluk yazısı isteyin.
Hayır, rapor sizindir. Pazarlıkta çoğu zaman ilgili bulguların kalem kalem özetini sunmak, raporu tümüyle vermekten daha etkilidir.
7. İlgili Sayfalar
Tekne Satın Alma RehberiSüreç, riskler ve bütçeMevzuat, Belgeler ve ÇevreBelge seti ve kontrol listesiSörvey Raporu Nasıl OkunurBulgu sınıfları ve pazarlıkOnarım Rehberi100 kusur ve gerçekçi maliyetSörveyör Nasıl SeçilirSorulacak yedi soruTekne SigortasıDevir günü poliçe düzeni
Protokolünüzü birlikte gözden geçirelim
Hangi maddelerin eksik olduğunu gösterelim; sözleşmeyi avukatınızla yaparsınız.
💬 WhatsApp 📝 Yazılı teklif 📞 +90 501 5 SURVEYSon gözden geçirme: Eylül 2026. Denizcilik mevzuatı ve harçlar değişir; işlem öncesinde ilgili idareden ya da acentenizden teyit alın. Bu sayfada bir eksik veya güncellenmesi gereken bilgi görürseniz bize yazın.