Klas kuruluşu ile inşa, teknenin bir klas kuruluşunun kurallarına göre tasarlanıp onun sörveyörlerinin gözetiminde üretilmesidir. Sonuçta tekne bir klas sertifikasıyla teslim edilir ve bu sertifika periyodik sörveylerle sürdürülür.
Süreç
- Plan onayı. Yapı, makine ve sistem çizimleri klas kuruluşuna sunulur ve onaylanır.
- Malzeme. Klas onaylı ya da belgeli malzeme kullanılır; belgeler kabul sırasında kontrol edilir.
- Üretim gözetimi. Klas sörveyörü belirlenen aşamalarda tersaneye gelir: kaynak, laminasyon, testler.
- Testler. Sızdırmazlık, sistem testleri ve deniz testi.
- Sertifika. Tüm aşamalar tamamlanınca klas sertifikası düzenlenir.
Neden tercih edilir?
- Bağımsız bir kuruluşun kurallarına göre belgelenmiş yapı.
- Ticari kullanımda ya da belirli bayraklarda istenebilir.
- Sigorta ve ikinci el satışta belge değeri.
Dikkat edilecekler
- Plan onayı ve gözetim, süre ve maliyet ekler; inşa takvimine baştan yazılır.
- Klas, periyodik sörveylerle sürdürülür; atlanan sörvey klası askıya alabilir.
- Klas gözetimi, sahibin kendi bağımsız denetiminin yerini tutmaz: klas kurallara uygunluğu, sahibin denetçisi ise şartnameye ve sözleşmeye uygunluğu izler.
Klas kuruluşu ne yapar?
Klas kuruluşu, teknenin kendi kurallarına göre tasarlanıp inşa edildiğini belgeleyen bağımsız bir teknik kuruluştur. İnşa öncesinde çizimleri ve hesapları onaylar; inşa sırasında sörveyörleri belirli aşamalarda tersaneye gelir; malzeme ve kaynak gibi konularda kendi gerekliliklerini uygular. İnşa tamamlandığında klas sertifikası düzenlenir ve tekne, klasını korumak için düzenli aralıklarla sörveyden geçer.
Avantajları
- Bağımsız bir kuruluşun inşa boyunca gözetimi.
- İkinci el satışta belgelenmiş bir yapı geçmişi.
- Bazı sigortacıların ve kredi verenlerin tercih etmesi.
- Ticari kullanımda gerekebilen belgelere uygun bir temel.
Maliyet ve süre
Klas ile inşa, klas ücretleri, onay süreçleri ve bazı malzeme ve belge gereklilikleri nedeniyle maliyeti ve süreyi artırır. Klasın korunması da düzenli sörvey ve bakım ister. Bu yüzden karar, teknenin kullanım amacına, boyuna ve sahibin satış planlarına göre verilir.
Sahibin denetçisiyle ilişkisi
Klas sörveyörü kuralların uygulanmasını denetler; sahibin çıkarlarını ve şartnamedeki kalite beklentilerini takip etmek ise sahibin denetçisinin işidir. Klas kuralları bir asgari düzeyi tanımlar; şartnamedeki malzeme, işçilik ve bitiş kalitesi bunun üzerinde olabilir. İki denetim birbirini tamamlar.
Kuruluşlar
Yat inşasında çalışan birçok uluslararası klas kuruluşu ve Türkiye'de yerel bir klas kuruluşu bulunur; hangisiyle çalışılacağı, teknenin kullanılacağı bölgeye ve sahibin tercihlerine göre seçilir.
Klasın korunması
Klas sertifikası, teknenin düzenli sörveylerden geçmesi koşuluyla geçerli kalır: yıllık sörveyler, ara sörveyler ve belirli yıllarda yapılan kapsamlı yenileme sörveyi. Bu sörveylerde çıkan bulgular belirli bir süre içinde giderilmelidir; aksi hâlde klas askıya alınabilir. Klaslı bir tekne alırken, klas durumunun güncel olup olmadığı ve açık kalan bir bulgu bulunup bulunmadığı klas kuruluşundan teyit edilir.
Sahip için karar
Özel kullanım için orta boyda bir tekne çoğu zaman klas olmadan, CE süreci ve bağımsız denetimle inşa edilir. Ticari kullanım, büyük boy ya da ileride satışta klasın beklendiği pazarlar düşünülüyorsa, klas ile inşa daha doğru bir seçim olabilir.
Karar inşa başlamadan verilir; inşa sürerken klasa geçmek, önceki aşamaların belgelenmesi gerektiği için çoğu zaman zordur ya da mümkün değildir.
Bu yüzden klas sorusu, tasarım aşamasında sahip ve tasarımcı arasında konuşulur.