Çelik ve alüminyum teknede kaynak, yapının kendisidir. Kaynak kalitesi üç şeyle güvenceye alınır: onaylı bir prosedür, o prosedürde yeterliği belgelenmiş kaynakçı ve kaynaktan sonra yapılan muayene.
Prosedür ve kaynakçı
- Kaynak prosedürü (WPS)
- Malzeme, kalınlık, pozisyon, yöntem, sarf malzemesi ve parametreleri tanımlar; bir prosedür onay kaydına (WPQR) dayanır.
- Kaynakçı yeterliği
- Kaynakçının o yöntem ve pozisyonda yeterliğini gösteren belge (ISO 9606).
- Alüminyumda
- Yüzey temizliği ve oksit tabakasının giderilmesi, kuru ve temiz ortam; gözenek en sık kusurdur.
- Çelikte
- Isı girdisi ve çarpılma kontrolü; kaynak sırası çarpılmayı belirler.
Muayene yöntemleri
- Gözle muayene
- Her kaynakta: dikiş şekli, yanma oluğu, çatlak ve sıçrantı.
- Sıvı penetrant
- Yüzeye açılan çatlakları gösterir; çelik ve alüminyumda kullanılır.
- Manyetik parçacık
- Yüzey ve yüzeye yakın çatlaklar; yalnız çelikte.
- Ultrasonik ve radyografik
- İç kusurlar: nüfuziyet eksikliği, gözenek, cüruf. Kritik dikişlerde ve klas gereğinde.
Muayene planı
Hangi dikişin hangi yöntemle ve hangi oranda muayene edileceği işten önce yazılır. Muayeneler yetkili personel tarafından yapılır; sonuçlar dikiş numarasıyla kayda geçer ve onarılan her kusur yeniden muayene edilir.
Hangi yöntem nerede uygulanır
Kaynak muayenesi gözle başlar: dikişin biçimi, düzgünlüğü, kenar yanıkları, gözenek ve çatlak aranır. Gözle muayene her dikişte yapılır. Kritik bölgelerde ise tahribatsız yöntemler kullanılır: sıvı penetrant yüzeye açılan çatlakları, manyetik parçacık çelikte yüzey ve yüzeye yakın hataları, ultrasonik ve radyografik muayene ise dikişin içindeki hataları gösterir. Hangi yöntemin nerede uygulanacağı, klas kuralına ya da şartnameye göre belirlenir.
Alüminyumda kaynak
Alüminyum kaynağı çeliğe göre daha hassastır. Yüzeyin temizliği, koruyucu gazın kalitesi ve atölyenin nemi, dikişte gözenek oluşumunu doğrudan etkiler. Kaynak yapılan bölgede malzeme bir miktar dayanım kaybeder; bu yüzden tasarım, kaynak bölgelerini buna göre hesaplar. Alüminyumda penetrant muayenesi yaygın bir yöntemdir.
Kaynakçı ve prosedür
Kaliteli bir kaynak, onaylı bir kaynak prosedürü ve bu prosedüre göre yeterliliği gösterilmiş kaynakçı ister. Şartnamede prosedürün ve kaynakçı yeterliliğinin hangi standarda göre olacağı yazılır; inşa sırasında bu belgeler istenir ve dosyaya eklenir.
Kabul seviyesi
Her kaynak hatası reddedilmez; standartlar, hata türüne ve boyutuna göre kabul seviyeleri tanımlar. Muayene, bu seviyelere göre değerlendirilir. Kabul edilmeyen dikiş, işaretlenir, açılır ve yeniden kaynatılır; ardından aynı yöntemle yeniden muayene edilir.
Zamanlama
Muayene, dikişin üzeri boya ya da yalıtımla kapanmadan yapılır; bu, inşanın kontrol noktalarından biridir ve hakedişe bağlanır.
Kayıt
Muayene raporları, dikişlerin yeri çizim üzerinde işaretlenerek inşa dosyasına girer ve teknenin ömrü boyunca onunla kalır. Bu kayıt, ileride bir onarım ya da tadilat gerektiğinde, hangi bölgenin nasıl yapıldığını gösteren tek belgedir.
Çelikte dikkat
Çelik teknelerde kaynaktan sonra yüzey hazırlığı ve boya sistemi, korozyona karşı ilk savunmadır. Kaynak bölgeleri, boya öncesinde temizlenir ve kaynak cürufu tamamen giderilir.
Yalıtımın arkasında kalacak bölgeler ayrıca önem taşır; bu bölgelerdeki korozyon yıllarca fark edilmeden ilerleyebilir. Bu yüzden yalıtım yapılmadan önce son bir kontrol yapılır ve fotoğraflanır.
Muayene sonuçları, hakediş doğrulama raporunun parçasıdır; muayene tamamlanmadan o aşamanın ödemesi yapılmaz.
Bu bağ, muayenenin tersane gözünde ağırlığını belirler ve kontrol noktalarının gerçekten uygulanmasını sağlar.
Klas varsa, klas sörveyörünün muayeneleri buna ek olarak yürür.