Karaya alma günü, sörveyin en çok bilgi verdiği saatlerdir. Tekne sudan çıktığı anda karina, anotlar ve su altı aksamı yıkanmadan görülür; bu görüntü bir daha elde edilmez.
Önce plan: tarih geriye doğru alınır
Güvenilir nem ölçümü için tekne en az 1 hafta karada kuru beklemelidir. Bu yüzden karaya alma randevusu sörvey tarihinden en az 7 gün önceye alınır. Sezon sonunda vinç sırası bir haftayı geçebildiği için randevu erken istenir. Marinaya teknenin ağırlığı ve genişliği yazılı olarak bildirilir; travel lift kapasitesi ve kaldırma havuzu genişliği marina dizininde.
Gün boyunca sıra
- Sapan noktaları. İskandil, log, şaft ve pervane konumu operatöre gösterilir; sapanlar bunların dışına konur.
- Sudan çıkış. Tekne travel liftte asılıyken yıkamadan önce karina fotoğrafları çekilir.
- İlk bakış. Kirlenme deseni, anotların durumu, pervane, şaft, dümen ve salma birleşimi yıkanmadan görülür.
- Yıkama. Basınçlı yıkamadan sonra jelkot ve osmoz kabarcıkları daha net görünür.
- Takozlama. Salma takozu yükü taşır, sehpalar dengeli yerleştirilir; merdiven ve emniyetli erişim sağlanır.
- Kuruma başlangıcı. Saat not edilir; nem ölçümü bu andan en az 1 hafta sonra yapılır.
Sörveyörün ilk saatte baktıkları
- Kirlenme deseni
- Tek taraflı yoğun kirlenme, teknenin uzun süre aynı yerde kaldığını ya da boyanın eşit uygulanmadığını gösterir.
- Anotlar
- Hızlı erimiş anot, kaçak akım ya da yetersiz korumanın ilk işaretidir.
- Salma birleşimi
- Ön uçtaki çatlak, karaya oturma ya da gevşek cıvata olasılığını gösterir.
- Dümen ve şaft
- Dümen palası elle itilerek yatak boşluğu, şaft elle oynatılarak yatak aşınması kontrol edilir.
Kim öder?
Karaya alma, vinç, yıkama ve karapark marina tarafından doğrudan faturalanır ve sörvey bedeline dâhil değildir. Alım sörveylerinde bu giderin alıcıya mı satıcıya mı ait olacağı taraflarca önceden kararlaştırılır.
Kapsam: Sörvey tahribatsızdır, sökme yapılmaz; ayrıntısı sörvey türleri sayfasında.
Kuruma neden bir hafta?
Fiber laminat suyu yavaş alır ve yavaş verir. Sudan yeni çıkmış bir teknenin yüzeyinde ve jelkotun hemen altında kalan nem, nem ölçerde her yerde yüksek okuma verir. Bu durumda ölçüm, gerçekten su almış bir bölge ile yalnızca yüzeyi ıslak bir bölgeyi ayırt edemez. Bir haftalık kuruma, yüzey neminin gitmesine ve laminatın içindeki gerçek durumun okunabilmesine izin verir. Kış aylarında ve nemli havada bu süre uzayabilir; yağmurda kalan teknede yüzey yeniden kurutulmadan okuma alınmaz.
Bu yüzden "tekneyi sabah çıkarıp öğleden sonra sörvey yapalım" planı, nem ölçümü açısından sonuç vermez. Karada inceleme ile deniz testi aynı sörvey içinde farklı günlere ayrılabilir; önemli olan ölçümlerin doğru koşulda alınmasıdır.
Takozlama neden önemli?
Tekne karada, suda olduğundan çok farklı yük taşır. Yelkenlide ağırlığın büyük kısmı salma üzerinden takoza iner; sehpalar yalnızca dengeyi sağlar. Sehpaların gövdeye fazla bastırması ya da zayıf bir bölgeye denk gelmesi, gövdede iz ve iç yapıda gerilim yaratabilir. Motoryatta ise gövde, iç yapının güçlü noktalarından desteklenir. Sörveyde sehpaların yeri de not edilir; gövdede görülen bir çukurluğun takozlamadan mı yoksa yapıdan mı kaynaklandığı böylece ayırt edilir.
Yıkamadan önce görülenler
Travel lift askısında, basınçlı yıkamadan önceki birkaç dakika çok değerlidir. Kirlenmenin yoğun olduğu bölgeler, suyun gövde üzerinde nasıl aktığını gösterir. Anotların ne kadar eridiği ve eşit erimeyip erimediği, katodik korumanın nasıl çalıştığına dair ilk ipucudur. Pervane ve şaft üzerindeki kalsiyum birikimi ya da pembe renk değişimi, metal ile ilgili sorunların habercisi olabilir. Bu görüntüler fotoğraflanır ve rapora eklenir.
Marina ile konuşulacaklar
- Teknenin ağırlığı, genişliği ve su çekimi; travel lift ve kaldırma havuzunun buna uygunluğu.
- Sapan noktalarının işaretli olup olmadığı; iskandil ve şaftın yeri.
- Karapark süresi ve ücreti; sörvey sonrası suya iniş tarihi.
- Dışarıdan gelen sörveyör ve teknisyen için marinanın kuralları.