Tekne almak için kredi kullanıyorsanız, kredi veren kurum genellikle teknenin durumunu ve değerini gösteren bağımsız bir rapor ister. Bu rapor sizin alım kararınıza da hizmet eder; ama kurumun beklentisine göre hazırlanması gerekir.
Kurum ne ister?
- Durum
- Teknenin yapısal ve teknik durumu; emniyeti etkileyen bulgular.
- Değer
- Durum ve piyasa verisine dayalı tahmini piyasa değeri; teminat hesabının dayanağı.
- Kimlik
- Gövde numarası, tescil ve motor seri numaralarının belgelerle eşleştiği.
- Bağımsızlık
- Raporu hazırlayanın alım-satımda taraf olmadığı.
Sıra
- Kurumun koşullarını öğrenin. Rapor formatı, istenen bölümler, raporun kime hitaben yazılacağı.
- Sörveyi planlayın. Karaya alma, 1 hafta kuruma ve deniz testi.
- Rapor. 2-3 iş günü içinde; kondisyon ve değerleme bir arada ya da ayrı.
- Sigorta. Kurumlar çoğu zaman kredi süresince sigorta ister; kondisyon raporu sigortacı için de kullanılabilir.
Kurum için rapor nasıl düzenlenir?
Kredi veren kurumun okuyacağı rapor, alıcının okuyacağı raporla aynı ölçümlere dayanır; fark, bilginin nasıl sunulduğundadır. Kurum için raporun başında teknenin kimliği, genel durumu ve emniyeti etkileyen bulgular kısa bir özet olarak verilir. Değerleme bölümünde tahmini piyasa değeri ve bu değere nasıl ulaşıldığı yazılır. Ayrıntılı bulgular ve fotoğraflar raporun gövdesindedir.
Kondisyon ve değerleme farkı
Kondisyon raporu teknenin durumunu anlatır; değerleme ise bu durumdaki bir teknenin piyasada ne kadar edebileceğini tahmin eder. Değerleme, benzer teknelerin piyasa verisine ve teknenin durumuna dayanır. Kurumlar çoğu zaman ikisini birlikte ister; bazıları yalnız değerleme yeterli görür. Hangi raporun istendiği baştan netleştirilirse, iş ve bedel buna göre planlanır.
Zamanlama
Kredi süreçlerinde tarih önemlidir: satıcıyla anlaşılan tarih, kurumun onay süresi ve sörvey takvimi birbirine bağlıdır. Karaya alma için bir hafta kuruma süresi ve 2-3 iş günlük rapor süresi, bu takvime baştan eklenir.
Alıcı için değeri
Kredi için yapılan sörvey yalnız kurumun işine yaramaz. Aynı rapor alıcının alım kararının ve pazarlığının dayanağıdır. A ve B sınıfı bulgular, kurumun değerlemesinde ve alıcının satıcıyla görüşmesinde aynı veriden hareket edilmesini sağlar. Bu yüzden rapor, alıcıya ait kalır; kuruma ve satıcıya, alıcının izniyle ve gerektiği kadar paylaşılır.
Başvurudan önce hazırlanacaklar
- Teknenin tescil belgesi ve gövde numarası.
- Motor seri numaraları ve servis kayıtları.
- Satış sözleşmesi taslağı ve anlaşılan fiyat.
- Varsa önceki sörvey raporu ve büyük onarımların faturaları.
Bu belgeler hem kurumun başvuru dosyasında hem de sörvey gününde kullanılır; bir kez toplanmaları iki süreci birden hızlandırır.
Sigortayla ilişkisi
Kurumlar çoğu zaman kredi süresince teknenin sigortalı olmasını ve poliçede kurumun lehtar olarak yer almasını ister. Sigortacı da poliçe öncesinde bir kondisyon raporu isteyebilir. Aynı rapor iki amaç için kullanılabilir; bu yüzden raporun güncel ve hem kurumun hem sigortacının beklediği bilgileri içerecek biçimde hazırlanması zaman ve maliyet kazandırır.
Kurumun raporu nasıl bir formatta istediği baştan öğrenilirse, rapor ikinci kez düzenlenmek zorunda kalmaz. Bazı kurumlar raporun doğrudan kendilerine hitaben yazılmasını, bazıları ise alıcıya hitaben yazılmış raporun bir kopyasını ister.
Kurumdan gelen soru listesi varsa, sörvey gününden önce paylaşılması iyi olur; cevaplar rapora doğrudan işlenir.
Kredi ve finansman için tekne ekspertizi
Banka ya da finansman kuruluşu tekne kredisi değerlendirirken çoğunlukla bağımsız bir tekne ekspertizi raporu ister. Kurumların "ekspertiz", denizcilikte ise "sörvey" dediği iş aynıdır: teknenin durumunu ölçümle ortaya koyan ve piyasa değerine dair görüş içeren yazılı rapor.
- Kredi için tekne ekspertizi: kondisyon bulguları ve değer görüşü tek raporda.
- Finansman için tekne ekspertizi: kurumun istediği başlıklara göre düzenlenmiş özet sayfası.
- Leasing ve sigorta: aynı rapor, kurum izin verdiği ölçüde sigorta başvurusunda da kullanılabilir.
Kurumunuzun hangi başlıkları istediğini yazın; ekspertizi ve raporu buna göre planlayalım. Ücreti görmek için: ekspertiz ücretini hesapla.