İkinci el tekne alımında “tek bir sörvey yöntemi her tekneye uyar” düşüncesi büyük bir yanılgıdır. Teknenin gövde malzemesi; sörveyörün kullanacağı cihazları, kontrol noktalarını ve potansiyel risk analizini belirler. ABYC standartlarında, gövde türlerine göre özelleşmiş sörvey süreçlerini aşağıda detaylandırıyoruz.

1. GRP (Fiberglas) Tekne Sörveyi: Ozmos ve Delaminasyon

Dünyadaki teknelerin büyük çoğunluğu cam takviyeli plastikten (GRP) üretilir. Bu teknelerde sörveyörün en büyük odak noktası “kompozit sağlığı”dır. Kendi tekneniz için sörvey ücretini sörvey fiyatı hesaplama sayfasından hemen görebilirsiniz.

• Ozmos Testi: Dijital nem ölçer cihazlar (Moisture Meter) ile gövde içindeki nem oranları haritalandırılır. Jelkot altındaki su kabarcıkları ve hidroliz belirtileri aranır.
• Delaminasyon Kontrolü: Gövde katmanlarının birbirinden ayrılıp ayrılmadığını anlamak için akustik vuruş testi (Percussion Test) uygulanır.
• Stres Çatlakları: Özellikle arma bağlantıları ve koç boynuzu gibi yük binen noktalardaki mikroskobik çatlaklar yapısal zayıflık belirtisi olarak incelenir.

2. Çelik ve Alüminyum (Metal) Tekne Sörveyi: Korozyon ve Sac Kalınlığı

Metal teknelerde en büyük düşman oksidasyon ve galvanik korozyondur. Görünüşteki boya tabakası yanıltıcı olabilir.

• Ultrasonik Kalınlık Ölçümü (UT): Sacın iç kısmındaki korozyonu tespit etmek için ultrasonik cihazlarla gövde genelinde yüzlerce noktadan kalınlık ölçümü yapılır. Orijinal değerin %20’sinden fazla kayıp ciddi bir risk kabul edilir.
• Katodik Koruma Analizi: Tutya (anot) sisteminin durumu ve teknedeki kaçak akım testleri yapılır.
• Kaynak Kontrolleri: Gövde ek yerlerindeki kaynakların bütünlüğü ve çatlak olup olmadığı denetlenir.

3. Ahşap Tekne Sörveyi: Geleneksel Ustalık ve Modern Tanı

Ahşap tekneler (Gulet, lamine yatlar vb.) en yüksek uzmanlık gerektiren gruptur. Ahşap yaşayan bir malzeme olduğu için kondisyonu hızla değişebilir.

• Nem ve Mantarlaşma: Ahşabın içindeki nem oranı ölçülür. “Kuru çürüme” (dry rot) tespiti için ahşabın sertliği ve dokusu kontrol edilir.
• Kalafat ve Saplama Kontrolü: Tahta aralarındaki kalafatların durumu ve gövdeyi bir arada tutan metal saplamaların korozyon seviyesi incelenir.
• Kurt Yenikleri: Özellikle sıcak sularda (Ege ve Akdeniz) görülen Teredo Navalis (gemi kurdu) hasarları aranır.

4. Karbon Fiber ve Kevlar (Kompozit) Tekne Sörveyi: Yüksek Teknoloji

Yüksek performanslı yelkenliler ve lüks motoryatlarda kullanılan bu malzemeler, çıplak gözle görülemeyen darbe hasarlarını gizleyebilir.

• Termal Kamera İncelemesi: Gövde içindeki yapısal boşluklar veya nem sızıntıları termal görüntüleme ile tespit edilir.
• Akustik Emisyon: Yapıdaki mikroskobik lif kopmaları özel dinleme cihazlarıyla analiz edilebilir.