Denizcilik dünyasında her teknenin ruhu ve çalışma prensibi farklıdır. Bu fark, sörvey sürecindeki kontrol listelerimizi de şekillendirir. Satın almayı düşündüğünüz teknenin türüne göre hangi teknik detayların kritik olduğunu bilmek, sizi beklenmedik yüksek masraflardan korur.

1. Yelkenli Tekne Sörveyi: Arma ve Salma Sağlığı

Yelkenli teknelerde temel odak noktası, teknenin rüzgar gücünü gövdeye ileten sistemlerin güvenliğidir.

• Sabit ve Hareketli Arma (Rigging): Direk, çarmıh telleri, ıstralyalar ve liftinler mikroskobik çatlaklar açısından incelenir. 10 yılı aşmış tellerin değişimi sörvey raporunda kritik not olarak belirtilir.
• Salma ve Gövde Birleşimi: Teknenin en çok stres alan bölgesi salma saplamalarıdır. “Keel smile” denilen yapısal ayrışmalar ve sintine içindeki takviyeler kontrol edilir.
• Yelken Kondisyonu: Yelkenlerin kumaş ömrü (UV dayanımı), dikiş sağlamlığı ve sarma sistemlerinin (furling) mekanik işleyişi test edilir.

2. Motoryat Sörveyi: Mekanik Güç ve Sistem Entegrasyonu

Motoryatlarda sörvey süreci, bir “makine dairesi operasyonu”dur. Odak noktası performans ve lükstür.

• Motor ve Jeneratör Analizi: Makinelerin tam yük altındaki sıcaklık değerleri, yağ analizleri ve egzoz dumanı kontrolü yapılır. Jeneratörün tüm sistemleri besleme kapasitesi ölçülür.
• Şanzıman ve Tahrik Sistemleri: Şaft hattı, pervane kondisyonu ve flapların (trim tabs) hidrolik sistemleri incelenir.
• Lüks Donanım ve Elektronik: Stabilizerlar, hidrolik platformlar, klima sistemleri ve navigasyon cihazlarının entegrasyonu denetlenir.

3. Katamaran Sörveyi: Yapısal Bütünlük ve Çift Sistem

Katamaranlar, geniş yaşam alanları ve çift gövde yapısıyla son yılların en gözde tekne türüdür ancak sörveyi iki kat daha detaylıdır.

• Orta Köprü (Bridge Deck) Mukavemeti: İki gövdeyi birbirine bağlayan yapının esneme ve stres çatlakları termal kamera ve akustik testlerle kontrol edilir.
• Çift Makine ve Tesisat: Her iki gövdedeki motor, sintine ve elektrik sistemlerinin senkronizasyonu denetlenir.
• Geniş Gövde Alanı: Fiberglas alanın büyüklüğü nedeniyle ozmos testi katamaranlarda çok daha geniş bir haritalama ile yapılır.

4. Gulet ve Ahşap Tekne Sörveyi: Geleneksel Ustalık

Geleneksel Türk guletleri, ahşap işçiliğinin zirvesidir ancak bakımı en zor türdür.

• Ahşap Sağlığı ve Kurt Yenikleri: Gövdeyi oluşturan ahşabın nem oranı ve özellikle su altındaki sacların/kalafatların durumu incelenir. Gemi kurdu (Teredo Navalis) hasarı aranır.
• Lamine ve Epoksi Kondisyonu: Modern lamine guletlerde katmanların birbirine yapışma durumu ve epoksi tabakasının sızdırmazlığı test edilir.
• Teçhizat ve Armuz: Güverte tiklerinin durumu ve armuz dolgularının sızdırmazlığı, teknenin iç mobilyalarını korumak için kritiktir.