Arma çoğu zaman uyarı vermeden kopar. Yenileme kararı bu yüzden bir arızaya değil, arma sörveyine, telin yaşına ve kullanımına dayanır.
Karar hangi verilere dayanır?
- Terminaller
- 30 kat büyüteçle kılcal çatlak aranır; bir terminalde çatlak, aynı yaştaki diğerlerinin de sorgulanması demektir.
- Tel
- Kopuk damar, pas izi ve şekil bozukluğu.
- Yaş ve kullanım
- Uzun seyir ve charter teknelerinde yorulma daha hızlıdır. Birçok sigortacı arma yaşını sorar; yaşlı armada yenileme ya da ayrıntılı arma sörveyi istenebilir.
- Gerginlik
- Tansiyon ölçerle okunan değerler ve iskele-sancak dengesi.
Direk ve bağlantılar
- Direk tabanı: alüminyum direk ile farklı metal taban arasında korozyon.
- Gurcatalar: uç bağlantıları ve direğe oturduğu yer.
- Direk tepesi: makaralar, pimler ve istralya bağlantıları; ancak direğe çıkılarak ya da direk indirilince görülür.
- Güverte bağlantıları: çarmıh bağlantılarının güverte geçişi ve iç taraftaki takviyesi.
Yenilemenin sırası
- Direği indirmek. Tüm bağlantılar ve direk tepesi yerde incelenir.
- Ölçü. Tel boyları ve terminal tipleri mevcut armadan alınır.
- Yenileme. Tel ve terminaller; gerekirse gurcata uçları, pimler ve makaralar.
- Güverte tarafı. Çarmıh bağlantıları ve sızdırmazlık.
- Montaj ve ayar. Gerginlik tansiyon ölçerle ayarlanır.
- Yelkenli deneme. Rüzgârda iki kontrada; ardından gerginlik yeniden kontrol edilir.
Arma neden yaşa göre değerlendirilir?
Paslanmaz tel ve terminaller, çoğu zaman dışarıdan hiçbir iz vermeden yorulur. Tel, her dalgada ve her orsa seyrinde binlerce kez yük alıp bırakır; bu tekrarlanan yük zamanla malzemenin içinde görünmeyen çatlaklar oluşturur. Bu yüzden arma, yalnız görünüşüne göre değil, yaşına ve kullanımına göre de değerlendirilir. Sigortacıların çoğu belirli bir yaştan sonra arma yenilemesini ya da ayrıntılı bir arma kontrolünü şart koşabilir; poliçe koşulları bu açıdan okunur.
Kontrol noktaları
- Terminal ağızlarında kılcal çatlak ya da pas akıntısı.
- Telde kopmuş tel lifi.
- Gergilerde eğilme, diş hasarı ve emniyet pimlerinin durumu.
- Direk dibinde ve güverte geçişinde korozyon ve su girişi.
- Serenlerin ve çarmıh bağlantılarının direğe bağlantısı.
Yenilemede neler yapılır?
Arma yenilemesinde tel ve terminallerin yanında gergiler, emniyet pimleri ve gerekirse çarmıh yakaları da gözden geçirilir. Direk indirildiyse, direk üstü donanımı, makaralar, ışıklar ve kablolar, anten ve rüzgâr göstergesi aynı fırsatta kontrol edilir. Direk içindeki kablolar yenilenirken, sonradan çekilecek kablolar için bir kılavuz ip bırakmak ileride iş kolaylığı sağlar.
Ayar ve ilk sezon
Yeni arma takıldıktan sonra gerginlik bir tansiyon ölçerle ayarlanır ve değerler kaydedilir. Yeni tel ilk seyirlerde bir miktar oturur; bu yüzden ilk sezonda ayar bir kez daha kontrol edilir.
Kayıt
Yenileme tarihi, tel ve terminal tipi ve ayar değerleri teslim dosyasına girer; bu kayıt, sigorta ve satışta armanın yaşının kanıtıdır.
Direk içi ve kablolar
Direk indirildiğinde, direk içindeki kabloların durumu da görülür. Tepe fenerleri, anten, rüzgâr göstergesi ve güverte ışıklarının kabloları, direk dibindeki bağlantı noktasında sıklıkla oksitlenir. Bu bağlantıların direk dibinde suya maruz kalmayacak bir yere taşınması, ileride çıkacak arızaları azaltır.
Direk dibindeki bağlantı kutusu ve kablo girişleri de aynı iş sırasında yenilenebilir; ek maliyeti küçüktür ve ileride direği yeniden indirmeyi gerektirecek bir arıza olasılığını azaltır.
Tek seferde yapmak en ekonomik yoldur.