Demirleme donanımı, teknenin her gece güvendiği sistemdir. Irgat, zincir ve çapanın her biri tek başına iyi olabilir; önemli olan birbirine uyumlu olmalarıdır.
Uyum her şeydir
- Zincir ve ırgat dişlisi
- Zincirin kalibresi ırgat dişlisine uymalıdır. Uymayan zincir dişliden atlar ya da sıkışır.
- Zincir aşınması
- Baklaların çapı özellikle sık kullanılan ilk metrelerde ölçülür; incelmiş bakla, zincirin en zayıf halkasıdır.
- Çapa
- Tip ve ağırlık teknenin boyu ve ağırlığıyla uyumlu olmalı; çapa ile zincir arasındaki bağlantı elemanı da aynı dayanımda olmalı.
- Zincirin sonu
- Zincir dolabına, acil durumda kesilebilecek bir halatla bağlanmalıdır.
Irgatta kontrol
- Motorun çalışması, kumandalar ve uzaktan kumanda.
- Devre kesici ve kablo kesiti; ırgat yüksek akım çeker.
- Güverte bağlantısında takviye ve sızdırmazlık; altında ıslak nüve olabilir.
- Dişli ve fren; manuel kullanım imkânı.
Zincir dolabı
Tahliyesi açık olmalı; tıkalı tahliye, dolaptaki suyun baş bölümde birikmesine ve zincirin paslanmasına yol açar. Zincirin metre işaretleri bakımlı olmalıdır.
Ne kadar zincir?
Demirde güvenle kalmak için bırakılan zincir, derinliğin birkaç katı olmalıdır; rüzgâr ve dalga arttıkça bu oran da artar. Teknede taşınan zincir uzunluğu, gidilecek koyların derinliğine göre planlanır. Zincire metre işaretleri konması, ne kadar zincir bırakıldığını gece ya da yorgunken bile bilmeyi sağlar. İşaretler zamanla silinir; sezon başında yenilenir.
Irgatı doğru kullanmak
Irgat, zinciri çekmek için tasarlanmıştır; tekneyi çapaya doğru çekmek için değil. Demir alırken motorla çapaya doğru ilerlemek, ırgatın yükünü azaltır ve ömrünü uzatır. Demirde beklerken zincir yükünün ırgat üzerinde kalmaması için bir zincir kilidi ya da halat (snubber) kullanılır; böylece dalga yükü ırgatın dişlisi ve motoru yerine güverteye bağlı bir noktaya aktarılır.
Irgatın elektriği
Irgat yüksek akım çeker; bu yüzden akülere yakın ve uygun kesitte kabloyla beslenmesi, devre kesicisinin erişilebilir olması gerekir. Irgat çalışırken motorun da çalışması, akülerin gerilimini korur. Uzaktan kumanda ve kumanda kablolarındaki oksitlenme, ırgatın beklenmedik anda durmasının sık nedenlerindendir.
Yedek çapa
Uzun seyir yapan teknelerde ikinci bir çapa ve halat-zincir takımı taşımak iyi bir uygulamadır. Ana çapa kaybedildiğinde ya da iki çapayla demirlemek gerektiğinde, yedek takım işe yarar.
Sörveyde
Irgat iki yönde çalıştırılır, çektiği akım pens ampermetreyle ölçülür, dişli ile zincirin uyumu kontrol edilir ve güverte bağlantısında nem ve takviyeye bakılır. Zincir aşınması, en çok kullanılan ilk metrelerde ölçülür. Çapanın zincire bağlantı elemanı ve fırdöndü, en zayıf halka olmaması için ayrıca incelenir.
Demir bırakırken
Çapa bırakılmadan önce derinlik ve dip yapısı kontrol edilir, tekne rüzgâra karşı durdurulur ve zincir kontrollü biçimde verilir. Çapa tuttuktan sonra motorla hafif geri çekilerek tutuşu denenir ve konum bir işaret noktasıyla izlenir.
Demirleme donanımının bakımı basittir ama ihmal edilince pahalıya gelir: zincirin ara sıra tatlı suyla yıkanması, ırgat dişlisinin ve freninin temizlenmesi, zincir dolabının tahliyesinin açık tutulması ve çapa bağlantı pimlerinin kontrol edilmesi yeterlidir.
Güvenilir bir demirleme düzeni, gece rahat uyumanın en basit yoludur ve bakımı hem ucuz hem kolaydır.
Bu işler sezon başında bir saat sürer ve sezon boyunca güven verir.