Sistem montajı, yeni teknenin en uzun ve en çok iş kolunun iç içe geçtiği aşamasıdır. Elektrik, yakıt, su, egzoz ve havalandırma aynı dar alanlardan geçer; montajın kalitesi, sonraki yıllarda her arızanın ne kadar kolay bulunacağını belirler.
Başvurulan standartlar
- Elektrik
- DC tesisat için ISO 10133, AC tesisat için ISO 13297.
- Yakıt
- Kalıcı yakıt sistemleri için ISO 10088.
- Gaz
- LPG sistemleri için ISO 10239.
- Yangın
- Yangından korunma için ISO 9094.
- Sintine
- Sintine pompalama sistemleri için ISO 15083.
Montajın ilkeleri
- Ayrım: yakıt ve elektrik hatları ayrı yollardan; egzoz, yakıt ve kablolardan uzakta.
- Sabitleme: titreşime karşı düzenli aralıklarla; keskin kenarlarda koruma.
- Erişim: vana, filtre, pompa ve bağlantı kutularına kaplama sökmeden ulaşılabilmeli.
- Etiket: kablo, hortum ve vanalar iki ucundan etiketli.
- Sıra: tesisat, iç mekân kaplamasından önce tamamlanır ve test edilir.
Kontrol
Kaplama kapanmadan her hat görülür ve fotoğraflanır; ardından sistem testleri yapılır. Kayıtlar teslim dosyasına girer.
Güzergâh planı
Kablo, hortum ve boru hatlarının güzergâhı, montaja başlamadan çizimlerde planlanır. Yakıt ve elektrik hatlarının ayrı tutulması, egzozun ısıya duyarlı hatlardan uzakta geçmesi ve her hattın ileride değiştirilebilecek biçimde döşenmesi, bu planın temelidir. Plansız döşenen hatlar, dar alanlarda birbirine sürtünür ve bakımı zorlaşır.
Sabitleme ve koruma
Hatlar belirli aralıklarla sabitlenir; titreşim ve dalga yükü altında hareket eden bir kablo zamanla yalıtımını kaybeder. Perde ve yapı elemanlarından geçişlerde kablo ve hortumlar sürtünmeye karşı korunur. Su hattı altındaki bağlantılarda çift kelepçe kullanılır.
Etiketleme
Her kablonun ve hortumun iki ucunda ne olduğu yazılı olmalıdır. Etiketleme, montaj sırasında birkaç saat alır; teknenin ömrü boyunca ise her arızada ve bakımda saatler kazandırır.
Kapatmadan önce
İç mekân kaplaması kapanmadan önce her hat görülür, fotoğraflanır ve test edilir. Bu, sistem montajının en önemli kontrol noktasıdır; kaplama kapandıktan sonra bir hatayı bulmak ve düzeltmek, hem zor hem pahalıdır. Fotoğraflar teslim dosyasına girer ve ileride kaplamayı açmadan hattın nereden geçtiğini gösterir.
Testler
Elektrik hatları yük altında, basınçlı hatlar basınç altında denenir; sonuçlar kaydedilir. Termal kamera, yük altında ısınan bağlantıları gösterir.
Şemalar
Montaj bittiğinde, yapılan hâliyle güncellenmiş şemalar teslim edilir; tasarım şemasından farklı yapılan her değişiklik şemaya işlenir.
Yedek kapasite
Boş kablo kanalı ve birkaç yedek hat bırakmak, ileride ekipman eklemeyi bitmiş mobilyanın arasından yeni kablo çekmeden mümkün kılar. Panoda da yedek sigorta yerleri bırakılır. Bu küçük önlem, teknenin ömrü boyunca her yeni cihazda zaman ve maliyet kazandırır.
Standartlar
Elektrik, yakıt, gaz ve yangın sistemlerinin montajı, şartnamede yazılan standartlara göre yapılır ve kontrol noktalarında bu standartlara göre denetlenir. Standart, hangi kablo kesitinin, hangi korumanın ve hangi yerleşimin kullanılacağını tanımlar; denetim ise bunun sahada uygulandığını gösterir.
Montaj sırasında yapılan her değişiklik, yapıldığı gün şemaya işlenir; biriktirilen değişiklikler iş sonunda unutulur ve yapılan hâliyle şemanın doğruluğunu bozar. Güncel şema, teknenin ömrü boyunca her elektrikçinin ve tesisatçının ilk başvurduğu belgedir.
İyi yapılmış bir montaj, yıllar sonra bile kolayca izlenebilir ve anlaşılır.
Bu, iyi bir montajın en açık işaretidir.