İyi bir deniz testi, gün gelmeden planlanır. Hava, yakıt, tekneyi kullanacak kişi, marina çıkışı ve karaya alma sırası önceden bağlanmazsa test ya kısalır ya da ertelenir.
Kim ne yapar?
- Tekne tarafı
- Tekneyi satıcı ya da onun yetkilendirdiği kaptan kullanır. Yakıt, marina çıkışı ve teknenin sigortası tekne tarafına aittir.
- Alıcı
- Testte bulunabilir; kararı vermek için görmesi gerekenleri kendi gözüyle görür.
- Sörveyör
- Ölçümleri alır, denemeleri yaptırır ve sonuçları rapora işler.
- Emniyet
- Kalkış ve seyir boyunca emniyet kararı kaptandadır. Uygun olmayan havada test yeni bir güne alınır.
Hava
Motoryatta sakin ya da orta deniz yeterlidir; tam devirde uzun koşu için dalga yüksekliği sınırlayıcıdır. Yelkenlide yelken ve arma yük altında görülebilsin diye orta kuvvette rüzgâr gerekir; çok korunaklı körfezlerde körfez dışına çıkılır. Tarih, hava tahminine göre iki seçenekli verilir.
Karada mı önce, denizde mi?
İki sıra da olur. Test önce yapılırsa tekne ardından karaya alınır ve karina görülür; nem ölçümü için yine en az 1 hafta kuruma beklenir. Karada inceleme önce yapılırsa tekne suya indikten sonra test edilir. Seçim marina randevusuna ve takvime göre yapılır; önemli olan iki aşamanın aynı sörvey içinde tamamlanmasıdır.
Gün öncesi hazırlık listesi
- Motor soğuk kalsın. Sörvey gününden önce çalıştırılmaz.
- Yakıt yeterli olsun. Tam devirde koşu ve dönüş için.
- Yelkenler bağlı olsun. Yelkenlide ana yelken ve cenova kullanıma hazır.
- Belgeler teknede olsun. Ruhsat, sigorta ve kaptanın belgesi.
- Süre ayrılsın. Deniz testi genellikle 2-4 saat sürer.
Kapsam: Sörvey tahribatsızdır, sökme yapılmaz; ayrıntısı sörvey türleri sayfasında.
Test güzergâhı nasıl seçilir?
Deniz testi için limandan çıkıp yarım saat içinde açık suya ulaşılabilecek bir güzergâh seçilir. Tam devirde uzun koşu için trafiği az, derinliği yeterli ve dönüş manevrasına uygun bir alan gerekir. Yelkenlide rüzgârı alabilecek, ama çok korunaklı olmayan bir bölge tercih edilir. Güzergâh önceden kaptanla konuşulur; balıkçı ağları, yüzme alanları ve kısıtlı bölgeler hesaba katılır.
Teknede kimler bulunur?
Teknede tekneyi kullanan kaptan, sörveyör ve varsa alıcı bulunur. Satıcı ya da broker da katılabilir. Kişi sayısı, teknenin tasarım kapasitesini aşmamalı ve herkesin can yeleği olmalıdır. Motor teknisyeni kompresyon ve blowby ölçümü için gelecekse, bu ölçüm genellikle testten önce ya da sonra limanda yapılır.
Hava bozarsa
Deniz testi günü hava uygun değilse test ertelenir. Karada yapılan inceleme ve ölçümler geçerliliğini korur; yalnız deniz testi yeni bir güne alınır. Bu yüzden sörvey tarihi verilirken deniz testi için bir yedek gün de konuşulur. Satıcıyla yapılan sözleşmede sörvey süresi dar tutulmuşsa, hava nedeniyle ertelemenin süreyi uzatacağı baştan yazılır.
Testten sonra
Deniz testinin sonuçları raporun ayrı bir bölümünde, devir tablosuyla birlikte verilir. Testte ortaya çıkan bir bulgu, örneğin tam devre ulaşamama ya da bir tarafta yüksek sıcaklık, alıcı için motor teknisyeninin ayrıca bakmasını gerektirebilir. Bu durumda rapor, hangi ölçümün önerildiğini ve neden önerildiğini açıkça yazar.
Testte her aşama sırayla ve acele etmeden yapılır: soğuk çalıştırma, iskelede ısınma, limandan çıkış, devir kademeleri, tam devir, manevra ve dönüş. Her kademede değerler okunmadan bir sonrakine geçilmez.