Su altındaki metallerin korunup korunmadığı gözle anlaşılmaz; ölçülür. Referans elektrot ölçümü, anotların işini yapıp yapmadığını, fazla koruma olup olmadığını ve kaçak akım belirtisini sayıyla gösterir.
Ölçüm nasıl yapılır?
- Tekne suda. Ölçüm yalnız tekne suda iken yapılır.
- Elektrot suya. Referans elektrot teknenin yanına, suya sarkıtılır.
- Bağlantı noktaları. Ölçü aleti elektrot ile teknenin bağlantı (bonding) sistemi ya da tek tek metal parçalar arasında bağlanır.
- Her metal ayrı. Şaft, pervane, saildrive, dümen rodu, gövde geçişleri; her biri kaydedilir.
- Kıyı elektriği açık ve kapalı. İki durum arasındaki fark, dışarıdan gelen akımın işaretidir.
Değerler nasıl yorumlanır?
- Yetersiz koruma
- Değer, o metal için olması gereken aralığın dışında kalıyorsa anot yetersiz, tükenmiş ya da bağlantısı kopuk olabilir.
- Fazla koruma
- Özellikle alüminyum gövde ve saildrive, ahşap gövdede ise metal bağlantıların çevresi için zararlıdır; boya kabarması ve ahşapta yumuşama yapabilir.
- Kıyı elektriğiyle değişen değer
- Kaçak ya da galvanik akımın işaretidir; galvanik izolatör ya da izolasyon trafosu değerlendirilir.
- Metaller arasında fark
- Bir parçanın diğerlerinden farklı okunması, bağlantı kablosunun kopuk ya da korozyonlu olduğunu gösterir.
Sahada sık gördüğümüz
- Tükenmiş anotlar ve düşük koruma: Saildrive ve şaft anotları büyük ölçüde erimiş; referans elektrotla ölçülen koruma yetersiz.
Farklı koşullarda ölçüm
Tekne suyun içindeyken, referans elektrot teknenin yakınında suya sarkıtılır ve bir ölçü aletiyle, teknenin su altındaki metallerine bağlı bir noktayla arasındaki gerilim okunur. Ölçüm, bağlantı sistemine bağlı her metal için ayrı ayrı ve farklı koşullarda tekrarlanır: kıyı elektriği bağlıyken ve değilken, ana sistemler açıkken ve kapalıyken. Koşullar arasındaki fark, sorunun kaynağına işaret eder.
Okumalar ne anlatır?
Her metalin deniz suyunda kendine özgü bir potansiyel aralığı vardır ve anotlar bu değeri koruma yönünde değiştirir. Ölçülen değer korumasız metalin değerine yakınsa, anot yetersizdir ya da bağlantı kopmuştur. Değer aşırı yüksek korumayı gösteriyorsa, bu da özellikle alüminyum ayak ve gövdelerde boyanın kalkmasına yol açabilir. Değerler, standartlardaki aralıklarla karşılaştırılarak yorumlanır.
Kaçak akım şüphesi
Kıyı elektriği bağlanınca değerin belirgin değişmesi, marinadan gelen galvanik akımı; tekne içindeki bir cihaz açıldığında değişmesi ise teknenin kendi tesisatındaki bir kaçağı düşündürür. Bu durumda cihazlar tek tek kapatılarak kaynak aranır.
Anot seçimi
Anotun malzemesi, teknenin bulunduğu suya göre seçilir: tuzlu, acı ya da tatlı su. Yanlış malzeme, anotun ya hiç çalışmamasına ya da çok hızlı erimesine yol açar. Anotların sayısı ve yeri de, korunacak metal yüzeyine göre belirlenir.
Kayıt
Ölçüm değerleri tarih ve koşullarla birlikte kaydedilir. Aynı ölçüm bir sonraki yıl tekrarlandığında, değişim sistemin nasıl yaşlandığını gösterir.
Kimler için özellikle önemli?
Alüminyum gövdeli tekneler, saildrive ya da alüminyum ayaklı sevk sistemi olan tekneler ve uzun süre kıyı elektriğine bağlı kalan tekneler için bu ölçüm özellikle önemlidir. Bu teknelerde korozyon sorunu fark edilmeden ilerleyebilir ve pahalı parçalara zarar verebilir.
Ölçüm kısa sürer, pahalı bir parçanın kaybını önleyebilir ve bir sonraki yıl için referans değer oluşturur.
Sonuç, raporda koşullarıyla birlikte bir tabloda verilir.