Elektrokimyasal Ölçüm

Katodik Koruma
ve Kaçak Akım Ölçümü

Anot tüketim hızı, teknenin ya da pontonun elektrik sorununu anlatan en dürüst göstergedir. Ölçüm nasıl yapılır, hangi sebepler bulunur, aşırı koruma neden zararlıdır.⁠⁠‍​‌‍⁠‌‌⁠​‌⁠⁠‌​‌‍‍⁠​‍‍

Anotlarınız üç ayda bitiyorsa sebebi "kötü anot" değildir. Anot tüketim hızı, teknenizin ya da bağlı olduğunuz pontonun bir elektrik sorununu anlatan en dürüst göstergedir. Bu sayfa, katodik koruma ölçümünün nasıl yapıldığını ve neyi ortaya çıkardığını anlatır.

1. Neden Ölçülür?

Deniz suyu bir elektrolittir. Farklı metaller (bronz pervane, paslanmaz şaft, alüminyum kıç aynalık, çelik gövde) su içinde birbirine bağlandığında, en aktif olan feda olur. Anot bu yüzden vardır: kendini feda ederek pervaneyi, şaftı ve gövdeyi korur. Sorun, korumanın yetersiz ya da aşırı olmasıdır: ikisi de zarar verir.

2. Ölçüm Nasıl Yapılır?

Çinko referans elektrot suya daldırılır, voltmetrenin diğer ucu teknenin bağ sistemine (bonding) bağlanır. Okunan potansiyel, korumanın durumunu söyler:

Gövde / metalKoruma aralığıSınır dışı ne demek
GRP tekne: bronz, paslanmaz, pirinç sualtı metalleri−750 mV ile −1100 mV−750 mV'dan pozitif: koruma yetersiz, dezincifikasyon riski. −1100 mV'dan negatif: aşırı koruma.
Alüminyum gövde−950 mV ile −1100 mVAralığın dışı her iki yönde de hasar verir; alüminyumda aşırı koruma boyayı kabartır ve alkali hasar yapar.
Çelik gövde−800 mV'dan daha negatif−800 mV'dan pozitif okuma, korumanın çalışmadığını gösterir.
Zamanla hızla kayan değerKaçak akım şüphesi. Şarj cihazı, pompalar ve marina hattı sırayla izole edilerek aranır.
Referans elektrot önemlidir: Yukarıdaki değerler gümüş/gümüş klorür (Ag/AgCl) referansına ve deniz suyuna göredir. Çinko referans elektrotla okuma yapılırsa aynı durum yaklaşık 1000-1050 mV daha pozitif görünür: yani Ag/AgCl'de −800 mV olan bir tekne, çinko referansta artı değerde okunur. Rapora her zaman hangi elektrotla ölçüldüğü yazılır; yazılmayan bir mV değeri yorumlanamaz.

Acı su ve tatlı suda hem eşikler hem de anot malzemesi değişir. Tatlı suda çinko anot neredeyse hiç çalışmaz; magnezyum kullanılır.⁠⁠‍​‌‍⁠‌‌⁠​‌⁠⁠‌​‌‍‍⁠​‍‍

Ölçüm tek sefer değil, sistem sistem izole edilerek tekrarlanır: şarj cihazı kapalı/açık, marina kablosu takılı/çıkık, pompalar kapalı/açık. Kaçak böyle bulunur.

3. Bulunan Tipik Sebepler

  1. Marina hattında topraklama sorunu: komşu teknenin arızası sizin anotunuzu bitirir.
  2. Yaşlı şarj cihazı ya da izolasyon trafosunun bulunmaması.
  3. Bağ sisteminin kopuk olması: anot var ama korumak istediği metale elektriksel olarak bağlı değil.
  4. Yanlış anot malzemesi: tuzlu su, acı su ve tatlı suda farklı anot kullanılır (çinko / alüminyum / magnezyum). Tatlı suda çinko anot neredeyse hiç çalışmaz.
  5. Pervane ve şaftın bağ dışı kalması: özellikle şaft kaplini yenilendikten sonra sık görülür.

4. Kimler İçin Öncelikli?

Marina ve tersaneler için: ponton hattında yapılan toplu ölçüm, hem müşteri şikâyetlerini hem de sorumluluk riskini azaltır. Tek bir arızalı şarj cihazı, aynı iskeledeki onlarca teknenin anotunu ve pervanesini etkileyebilir. Bu ölçümü periyodik hizmet olarak veriyoruz.

Sık Sorulan Sorular

En yaygın sebepler: marina hattındaki topraklama sorunu ya da komşu teknenin kaçağı, yaşlı şarj cihazı, izolasyon trafosunun olmaması, bağ sisteminin kopuk olması ve su tipine uygun olmayan anot malzemesi. Sebep, çinko referans elektrotla yapılan ölçümde sistemler sırayla izole edilerek bulunur.
Çinko referans elektrot suya daldırılır, voltmetrenin diğer ucu teknenin bağ (bonding) sistemine bağlanır ve koruma potansiyeli okunur. Ölçüm; şarj cihazı, marina kablosu ve pompalar sırayla devreye alınıp çıkarılarak tekrarlanır; kaçak akımın kaynağı böyle tespit edilir.
Evet, aşırı koruma da zararlıdır. Özellikle alüminyum teknelerde boyanın kabarmasına ve alkali hasara yol açar. Doğru olan, ölçülen potansiyeli hedef aralıkta tutacak kadar anottur; 'ne kadar çok o kadar iyi' yanlış bir yaklaşımdır.
Tuzlu suda çinko, tuzlu ve acı suda alüminyum, tatlı suda magnezyum anot kullanılır. Tatlı suda çinko anot neredeyse hiç çalışmaz; tekne korumasız kalır. Su tipi değiştiğinde anot malzemesi de değişmelidir.
Alüminyum galvanik korozyona ve oyuklanmaya çok duyarlıdır; marina kaçak akımı birkaç ay içinde gövdede kalıcı hasar bırakabilir. Karışık metal temasları ve bakır bazlı antifouling de aynı etkiyi yaratır. Ölçüm, hasarı oluşmadan görmenin tek yoludur.

5. Anot ve kaçak akım ölçümü isteyin

Sistem sistem izole edilerek yapılan ölçüm, sebebi tahminle değil kayıtla bulur.

6. İlgili Sayfalar

Bu sayfa SurveyYat tarafından hazırlanmıştır: ABYC PROFESSIONAL MEMBER, 149 GT Yat Kaptanı, Türk Loydu Alım-Satım Sörveyi Sertifikası, MSGSÜ Yat Tasarımı Sertifikası. Son güncelleme: Eylül 2026.⁠⁠‍​‌‍⁠‌‌⁠​‌⁠⁠‌​‌‍‍⁠​‍‍

Kapsam: Sörvey tahribatsızdır, sökme yapılmaz; ayrıntısı sörvey türleri sayfasında.

Bu konuda sahada sık gördüğümüz bulgular

Tüm bulgu kartları

Bu konuda devam edin

Online Sörvey Talebi Oluştur

Formu doldurun, kalem kalem yazılı teklifle dönelim.

📋 Sörvey Talep Formu

Sörvey Raporunda Ne Var?

Raporda ne var? Bölüm bölüm içeriği, bulgu yapısını ve ölçüm tablolarını görün.

📄 Rapor İçeriğini Gör
📞 Ara 💬 WhatsApp