Titreşim ve ses, motorun ve şaft hattının durumunu dışarıdan okumanın iki yoludur. Tek bir değerden çok, devre göre nasıl değiştikleri ve iki motor arasındaki fark bilgi verir.
Titreşim ölçümü
- Noktalar. Motor, şanzıman ve şaft yatağı üzerinde sabit ölçüm noktaları.
- Kademeler. Rölantiden tam devre kadar belirli devirlerde okuma.
- Karşılaştırma. İki motor arasında ve aynı motorda devirler arasında.
- Yorum. Belirli bir devirde artan titreşim hizalama, takoz ya da pervane balansına işaret eder.
Ses ölçümü
- Salon ve kamaralarda, aynı devir kademelerinde desibel ölçümü.
- İki motor arasında ya da önceki ölçümle fark.
- Olağandışı ses kaynakları: egzoz, yataklar, makine dairesi yalıtımı.
Referans değer olarak
İlk sörveyde alınan değerler, sonraki yıllarda aynı noktalarda tekrarlanan ölçümler için referans olur. Değişim, arızadan önce gelen işarettir.
Sahada sık gördüğümüz
- Çökmüş motor takozları: Takoz kauçukları yağlanmış ve çatlamış, motor bir tarafa yatmış.
- Pervanede kavitasyon ve kanat ucu hasarı: Kanat uçlarında çentik ve bükülme, kanat yüzeyinde süngerimsi aşınma.
Neden ölçüm?
Titreşim ve ses, çoğu zaman "normal" kabul edilir; oysa ölçüldüğünde bir sorunun erken işareti olabilir. Pervanedeki küçük bir hasar, hizası bozulmuş bir şaft, yıpranmış motor takozları ya da gevşemiş bir bağlantı, titreşimi artırır. Ses seviyesi ise hem yaşam konforunu hem de sorunların yerini gösterir. Ölçüm, bu değerleri hisse değil sayıya dayandırır.
Nasıl ölçülür?
Titreşim sensörü, motor takozları, şaft yatağı ve kovan çevresi gibi belirli noktalara konur ve farklı devirlerde okunur. Ses ölçümü ise salon, kamaralar ve dümen başı gibi yaşam alanlarında aynı devirlerde yapılır. Ölçüm noktaları ve devirler kaydedilir; aynı noktalar bir sonraki ölçümde tekrarlanır.
İki taraf arasındaki fark
İki motorlu teknelerde her iki tarafın titreşimi karşılaştırılır. Bir taraftaki belirgin fark, o taraftaki pervane, şaft ya da motor takozlarına bakılması gerektiğini gösterir. Tek motorlu teknelerde ise devre göre değişen titreşim deseni, sorunun kaynağına ipucu verir.
Değerlerin yorumu
Tek bir ölçüm, mutlak bir sınırla karşılaştırmaktan çok, zaman içindeki değişimi izlemek için değerlidir. İlk ölçüm referans olur; sonraki ölçümlerdeki artış, bir sorunun geliştiğini gösterir.
Konfor
Yaşam alanlarındaki yüksek ses, yalıtımın ya da motor takozlarının durumu hakkında bilgi verir ve refit planlamasında değerlendirilir.
Raporda
Değerler, ölçüm noktaları ve devirlerle birlikte bir tabloda verilir.
İş sonrası
Pervane onarımı, hizalama ya da motor takozlarının değişiminden sonra ölçümün aynı noktalarda tekrarlanması, işin sorunu çözüp çözmediğini gösterir. Böylece iş, yalnız yapılmış değil, sonucu ölçülmüş olur. Ölçüm tablosu teknenin dosyasına eklenir ve bir sonraki sörveyde karşılaştırma için kullanılır.
Ölçüm kısa sürer ve deniz testinin doğal bir parçasıdır; ek bir gün gerektirmez. Aynı ölçümün yıllar içinde tekrarlanması, sahibe motor ve sevk sisteminin sağlığı hakkında en tarafsız bilgiyi verir.
Sayılar, hislerin fark edemeyeceği değişimleri erkenden gösterir ve kararı kolaylaştırır.
Bu yüzden her deniz testinde tekrarlanır.
Değerler raporda koşullarıyla birlikte yer alır.
Karşılaştırma, aynı noktalar ve aynı devirlerle yapıldığında anlamlıdır.