Refitte işin sırası ve kapsamın yazılı olması, fiyattan önce gelir. Başlangıç tespiti olmayan bir refit, sonunda "bu zaten vardı" tartışmasına döner.
- Teklif; amaç, ölçülebilir sonuç, dahil/hariç kapsam, yöntem ve standartla başlar.
- Ödeme takvime değil doğrulanmış aşamaya bağlanır; her hakedişten teminat kesilir.
- Ek iş, malzeme değişikliği ve taşeron yalnız yazılı onayla.
- Maddeler iki tarafı da korur; tek taraflı metin uygulanmaz.
1. Örnek Teklif
Her başlığa dokunarak açın; ilk bölüm açık gelir.
ÖRNEK TEKLİF: REFIT
1. Künye ve taraflar
- Teklif no, tarih ve geçerlilik süresi (ör. 30 gün)
- Yüklenici: unvan, vergi no, adres, yetkili kişi
- Müşteri: ad, adres, varsa temsilcisi (sörveyör/danışman)
- Tekne: ad, marka-model, yıl, boy, bayrak, bağlama/karaya alma yeri
- Ekler: şartname, çizimler, ekipman listesi, fotoğraflı başlangıç tespiti
2. Amaç ve beklenen sonuç
Amaç: Elektrik tesisatının yenilenmesi, motor revizyonu ve su altı boyasının yapılması; teknenin 5 yıl daha ağır bakım gerektirmeden kullanılması.
Beklenen sonuç: ABYC E-11 ve ISO 10133 esaslı tesisat, etiketli ve şemalı; motor kompresyon ve yük testi değerleri kayıtlı; boya üretici föyündeki kuru film kalınlığında.
Sonuç ölçülebilir yazılır; "iyi durumda" bir sonuç değildir.
3. Kapsam: dahil, hariç, varsayımlar
| Kalem | Durum |
|---|---|
| Başlangıç tespiti (mevcut durum, ölçüm, fotoğraf) | Dahil |
| DC/AC tesisat, pano, akü grubu, şarj kaynakları | Dahil: ekipman listesi ekte |
| Motor revizyonu (teknisyen raporuna göre kapsam) | Dahil: parça listesi ekte |
| Su altı: raspa, astar, 2 kat antifouling | Dahil |
| Elektronik seyir cihazları | Hariç: ayrı teklif |
| Döşeme ve iç mekân | Hariç |
| Açınca çıkan ek iş | Birim fiyatla, değişiklik emriyle |
Varsayımlar: teklifin dayandığı her kabul (erişim, mevcut durum, malzeme bulunabilirliği) ayrıca yazılır. Varsayım tutmazsa değişiklik emri doğar; sürpriz değil.
4. Yöntem ve uygulanacak standartlar
İş, üretici talimatları ve ilgili ISO / ABYC standartlarına göre yapılır. Her işlem için yöntem bir cümleyle yazılır (ör. "pah oranı en az 1:12, epoksi sistem, üretici kür süresi"). Standart adı yazılmayan iş, ölçütsüz iştir.
5. Yeterlilikler
- İşi yapacak ustaların ilgili deneyimi ve varsa belgeleri (ör. kaynakçı yeterliliği)
- Yüklenicinin tersane/sorumluluk sigortası ve işyeri sigortası (varsa poliçe örneği)
- Kullanılacak taşeronların adı ve işi
6. Müşteriden gereksinimler
- Tekneye erişim, anahtarlar, şifreler
- Karaya alma ve karapark randevusu (kimin ayarlayacağı)
- Kişisel eşyaların boşaltılması
- Karar ve onay süreleri (ör. 3 iş günü)
7. Süreç, takvim ve kontrol noktaları
| Aşama | İş ve kontrol noktası | Süre |
|---|---|---|
| 1 | Başlangıç tespiti ve iş programı onayı | 1 hafta |
| 2 | Yapı ve su geçirmezlik işleri | 1-2 hafta |
| 3 | Sistem altyapısı: duvar kapanmadan kontrol noktası | 3-4 hafta |
| 4 | Motor montajı, hizalama | 2 hafta |
| 5 | Boya ve yüzey | 1-2 hafta |
| 6 | Deniz testi, kabul, eksik listesi | 1 hafta |
Kontrol noktasında iş durur; müşteri veya temsilcisi görmeden devam edilmez.
8. Araçlar, ekipman ve malzeme
Kullanılacak malzeme marka, model, teknik veri sayfası ve miktarıyla listelenir. Ölçüm için kullanılacak aletler (nem ölçer, kalınlık ölçer, kompresyon ölçer, megger vb.) ve kalibrasyon durumu belirtilir.
9. Fiyat yapısı
- Sabit fiyatlı kalemler ayrı
- Birim fiyatlı kalemler: birim, fiyat, tahmini miktar
- Saat ücretli işler: saat ücreti ve onaylı tavan
- Karşılık bedeller (provisional sum) yalnız belirsiz kalemler için ve gerekçesiyle
- KDV, döviz ve kur tarihi
10. Değişiklik emri düzeni
Her değişiklik numaralanır: tanım, fiyat, süreye etkisi, iki tarafın onayı. Sözlü onay yoktur. Tüm değişiklikler tek listede tutulur; kesin hesap bu listeden çıkar.
11. Ödeme planı
%20 başlangıç · %25 sistem altyapısı doğrulandı · %25 motor montajı doğrulandı · %20 deniz testi · %10 eksikler kapanınca (teminat)
Her ödeme, aşamanın tamamlandığının fotoğraf ve ölçümle doğrulanmasına bağlıdır.
12. Kabul ve teslim
- Kabul ölçütleri (ölçüm, test, deniz testi değerleri)
- Numaralı ve fotoğraflı eksik listesi, kapanma tarihi
- Belge teslimi: garanti, kılavuz, test kayıtları, şemalar
13. Garanti
Tesisat işçiliği 12 ay (24 ay pazarlıkla); motor revizyonu revizyon firmasının yazılı garantisine göre (tipik 12 ay veya belirli çalışma saati); boya üretici koşullarına göre. Garanti başlangıcı kabul tarihidir. Garanti kapsamındaki işe müdahale süresi yazılır.
14. Risk, sigorta ve mülkiyet
Tekne yükleniciye teslim edildiği andan itibaren yangın, hırsızlık ve hasar riskinin kimde olduğu, hangi poliçeyle karşılandığı yazılır. Yeni inşada mülkiyetin hangi aşamada geçtiği ve inşa halindeki teknenin sigortası açıkça belirtilir.
15. Gecikme
Gecikme günü başına makul ve üst sınırlı bir cezai şart (ör. sözleşme bedelinin günlük binde biri, toplamda en fazla %5-10). Dış mekân işlerinde (boya, laminasyon) hava koşulu toleransı yazılır; mücbir sebep dar tanımlanır (genel "tedarik sorunu" mücbir sebep değildir).
16. Uyuşmazlık
Önce yazılı görüşme; teknik konuda taraflarca seçilen bağımsız uzmana başvuru. Ticari uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvuru zorunludur; alıcı tüketiciyse tutara göre tüketici hakem heyeti veya arabuluculuk yolu işler. Sonra yetkili mahkeme (ör. teknenin bulunduğu yer). Yabancı müşteriyle tahkim (ör. İstanbul Tahkim Merkezi) seçilebilir; uygulanacak hukuk ve metinler çelişirse hangi dilin geçerli olduğu yazılır.
2. Kötü Niyet ve Suistimale Karşı Maddeler
Aşağıdaki maddeler, sektörde en sık yaşanan anlaşmazlıklardan çıkarılmıştır. Teklif bunları içermiyorsa, imzadan önce ekletin.
Müşteriyi koruyan maddeler
Yazısız ek iş faturalanamaz
Kapsam dışındaki her iş, başlamadan önce numaralı değişiklik emriyle fiyatı ve süreye etkisi yazılarak onaylanır. Onaysız yapılan iş için bedel talep edilemez.
Malzeme ikamesi yasak
Teklifte marka, model ve teknik veri sayfasıyla yazılan malzeme, ancak müşterinin yazılı onayıyla değiştirilebilir. Daha ucuz eşdeğer kullanılırsa fiyat farkı düşülür.
Taşeron bildirimi
Kullanılacak taşeronlar işe başlamadan önce adıyla bildirilir. Taşeronun işinden yüklenici sorumludur; sorumluluk devredilemez.
Sökülen parçalar teslim edilir
Değiştirilen her parça, müşteriye teslim edilir veya etiketlenip fotoğraflanır. "Değişti" diye faturalanan parçanın eskisi gösterilebilmelidir.
Kapatmadan önce kontrol
Laminasyon, tesisat ve yapısal elemanlar gibi sonradan görülemeyecek alanlar, müşteri veya temsilcisi görmeden kapatılmaz. Kapatılırsa açma ve yeniden kapatma masrafı yükleniciye aittir.
Saat ücretinde şeffaflık
Saat ücretli işlerde günlük zaman çizelgesi tutulur: tarih, kişi, saat, yapılan iş. Onaylanan tavan saati aşılmadan önce yazılı bildirim yapılır.
Malzeme maliyeti ve marj
Malzeme bedeli, alış bedeli ve beyan edilen işletme marjı olarak ayrı gösterilir. Talep halinde alış faturası gösterilir.
Hakediş doğrulaması
Ödeme takvime değil, tamamlanan ve doğrulanan aşamaya bağlıdır. Doğrulama fotoğraf, ölçüm ve gerekirse bağımsız denetçi raporuyla yapılır.
Kabulde bekletme
Son ödemenin bir kısmı (ör. toplamın %5'i) eksik listesi kapanana kadar bekletilir. Her hakedişten ayrı kesinti Türkiye'deki tekne tersanelerinde yaygın değildir; büyük işlerde pazarlıkla istenebilir.
Teknenin alıkonulması
Tartışmalı tutar dışındaki bedel ödendiğinde tekne teslim edilir; tartışmalı kısım ortak hesapta (escrow) veya teminat mektubuyla bekletilir. Tekne pazarlık aracı olarak tutulamaz.
Teknenin kullanımı
Yüklenici tekneyi yazılı izin olmadan kullanamaz, başka yere taşıyamaz, üçüncü kişilere gösteremez veya konaklama amacıyla kullanamaz.
Belge teslimi
Garanti belgeleri, kullanım kılavuzları, test ve ölçüm kayıtları, işin son hâlini gösteren şemalar (as-built) teslimle birlikte verilir; eksik belge kabulü erteler.
Yükleniciyi koruyan maddeler
Tek taraflı bir sözleşme imzalanmaz ya da imzalansa da uygulanmaz. Dengeli maddeler, iyi yüklenicinin de işine gelir:
Onay gecikmesi
Müşteri onayı veya malzeme seçimi geciktiğinde takvim aynı süre kadar uzar; bu gecikme ceza konusu olmaz.
Ödenmeyen hakediş
Doğrulanmış hakediş vadesinde ödenmezse yüklenici yazılı ihtardan sonra işi durdurabilir; durma süresi takvime eklenir.
Müşteri malzemesi
Müşterinin temin ettiği malzemenin uygunluğu ve garantisi yükleniciye ait değildir; montaj işçiliği garantisi saklıdır.
Açınca çıkan hasar
Sökümde ortaya çıkan ve teklif anında görülemeyen hasar, fotoğrafla bildirilir; birim fiyattan değişiklik emriyle fiyatlanır.
Teslim alınmayan tekne
Kabulden sonra makul sürede (örneğin 15 gün) alınmayan tekne için karapark veya bağlama bedeli tarifeden işler.
3. Teklifte Kırmızı Bayraklar
- Tek satırlık toplam fiyat: "Refit işçilik ve malzeme; 45.000 €"
- Marka ve model yerine "kaliteli", "birinci sınıf", "eşdeğer" gibi sıfatlar
- Peşin ağırlıklı ödeme; aşama ve doğrulama olmadan hakediş
- Garanti süresi ve kapsamı yok ya da "işçilik garantili" gibi ölçüsüz ifade
- Kapatmadan önce kontrol noktası yok; müşteri ziyaretine kısıt
- Karşılık bedellerin (provisional sum) toplamın büyük kısmını oluşturması
4. Türkiye'de Uygulamada
Aşağıdakiler Türkiye'deki tersane ve marina pratiğinde teklifte ayrıca yazılması gereken kalemlerdir.
- Kur ve vergi: Fiyat çoğu zaman euro yazılır, ödeme TL yapılır. Hangi günün TCMB döviz satış kurunun esas alınacağı, KDV'nin fiyata dahil mi hariç mi olduğu ve e-fatura düzeni yazılır.
- Damga vergisi: Bedeli yazılı sözleşme damga vergisine tabidir; kimin ödeyeceği sözleşmede belirtilir.
- Tersane ve marina kalemleri: Atma-çekme (travel lift), karapark (metre/gün), beşik veya sehpa, elektrik-su, yıkama ve boya/raspa atığı bertarafı ayrı satırda gösterilir. Marinada dışarıdan usta çalıştırma kuralı ve ücreti önceden sorulur.
- Sigorta: Tekne karada ya da tersanedeyken ve kaynak, taşlama gibi sıcak iş yapılacaksa kasko sigortacısına bildirilir. Tersanenin sorumluluk poliçesi varsa örneği istenir.
- Hapis hakkı: Yüklenici, ödenmemiş iş bedeli için tekneyi yasal olarak alıkoyabilir (Türk Medeni Kanunu md. 950). Tartışmalı tutarın teminatla bekletilmesi maddesi bu yüzden önemlidir.
- Eser sözleşmesi: Tersane işi hukuken eser sözleşmesidir (Türk Borçlar Kanunu md. 470 vd.). Teslimde iş muayene edilir; sonradan ortaya çıkan gizli ayıp fark edilince gecikmeden yazılı bildirilir. Alıcı tüketiciyse 6502 sayılı Kanun ek haklar tanır.
- Yeni inşada mülkiyet: Tekne boyutu uygunsa inşa halindeki gemi siciline kayıt, değilse gövdenin ve alınan malzemenin aşamalı olarak tutanakla müşteri adına ayrılması, peşinatın karşılığıdır.
- CE: Türkiye'de de 2013/53/AB ile uyumlu Gezi Tekneleri Yönetmeliği uygulanır; onaylanmış kuruluş ve teslim edilecek belgeler sözleşmede yazılır.
- Dil: Yabancı müşteriyle iki dilli sözleşmede, metinler çelişirse hangi dilin geçerli olduğu yazılır.
5. Uluslararası Kaynaklar ve Teamüller
Bu örnekler aşağıdaki kaynakların yapısından yararlanır; metinler Türkiye koşullarına ve tekne ölçeğine uyarlanmıştır. Sözleşmenin bağlayıcı hâli için hukukçunuza danışın.
- BIMCO gemi onarımı (REPAIRCON) ve yeni inşa (NEWBUILDCON) standart sözleşme formları; aşamalı ödeme, değişiklik emri, garanti ve uyuşmazlık yapısı
- British Marine (İngiltere) tekne yapım ve onarım için yayımlanan standart şartlar; tüketici tekne sahibi ile tersane arasındaki denge
- ISO 12215 (gövde yapısı ve boyutlandırma), ISO 12217 (stabilite ve yüzerlik), ISO 8666 (ana boyutlar ve ağırlık tanımları)
- ISO 10133 / ISO 13297 (DC ve AC elektrik), ISO 10088 (yakıt sistemi), ISO 9094 (yangından korunma), ISO 15083 (sintine pompalama)
- ABYC standartları (ör. E-11 AC/DC elektrik sistemleri) ve AB Gezi Tekneleri Direktifi 2013/53/EU (CE uygunluğu hedefleniyorsa)
- Kaynak için ISO 9606 (kaynakçı yeterliliği) ve ISO 15614 (kaynak prosedürü onayı); boya ve kaplamada üreticinin sistem föyü (kat sayısı, kuru film kalınlığı)
Sık Sorulan Sorular
Bu konuda devam edin
- Sözleşme ve ödeme aşamaları: Ödemeyi kontrol noktalarına bağlamak.
İlgili Sayfalar
Elinizdeki teklifi gönderin; eksik maddeleri ve riskleri yazılı olarak işaretleyelim.
💬 WhatsApp 📝 Yazılı teklif 📞 +90 501 5 SURVEY