Sörvey raporu pazarlıkta en güçlü belgedir, ama doğru kullanılırsa. Her bulguyu indirim gerekçesi yapmak satıcıyı masadan kaldırır; doğru bulguları maliyetiyle masaya koymak ise çoğu zaman sörvey bedelinin katlarını geri kazandırır.
Hangi bulgular pazarlığa girer?
- A sınıfı
- Emniyeti doğrudan etkiler, denize çıkmadan giderilmelidir. Pazarlığın ana konusudur: ya satıcı teslimden önce onarır ya da onarım bedeli fiyattan düşülür.
- B sınıfı
- Bu sezon içinde yapılması gereken işler. Tek tek küçük olsalar da toplamı ciddi bir tutar edebilir; toplu olarak konuşulur.
- C sınıfı
- Planlı bakım kalemleri. Her teknede vardır ve yaşına göre beklenir; pazarlıkta kullanılmaz.
Bulguyu maliyete çevirmek
- Listeyi ayırın. A ve B bulgularını rapordan ayrı bir listeye alın.
- Onarım teklifi alın. Tahmin değil, bir tersane ya da ustadan yazılı teklif. Rakam belgeli olduğunda tartışma kısalır.
- Toplamı sunun. Bulgu, rapordaki sayfa numarası ve fotoğraf, teklif tutarı: üç sütunlu tek sayfa.
- İki seçenek verin. Satıcı onarsın ve kabul deniz testiyle yapılsın, ya da tutar fiyattan düşülsün.
Gerçek bir müşteri raporundan (96 sayfa) alınmıştır. Tekne adı, marka/model, rapor no, gövde ve motor numaraları, yer, tarih ve kişiler gizlenmiştir. Rapordan daha fazla sayfa
Sözleşmede olması gerekenler
Pazarlığın dayanağı, satın alma sözleşmesindeki sörvey şartıdır: kaporanın sörvey sonucuna bağlı olduğu, sonuç tatmin edici değilse iade koşulu ve pazarlık süresi. Bu şart yoksa rapor elinizde olsa bile satıcının masaya dönme zorunluluğu yoktur. Sözleşme örneği satın alma sözleşmesi sayfasında.
Yapılmaması gerekenler
- Raporu satıcıya bütünüyle vermek: rapor ücreti ödeyen tarafa aittir. Pazarlık için ilgili sayfalar ve fotoğraflar yeterlidir.
- C sınıfı bakım kalemlerini indirim gerekçesi yapmak.
- Onarım bedelini teklif almadan tahminle söylemek.
Bu konuda devam edin
- Sörvey sonrası onarım planı: Bulgudan takvime.
Bir örnek: bulgudan rakama
Varsayalım 12 yaşında, 42 ft bir yelkenli için anlaşılan fiyat sörvey şartına bağlandı. Raporda iki A sınıfı ve beş B sınıfı bulgu var. A sınıfı bulgulardan biri, su hattı altındaki bir deniz suyu vanasının kolunun dönmemesi; diğeri, bir çarmıh terminalinde büyüteçle görülen kılcal çatlak. B sınıfı bulgular ise dümen yatağında boşluk, iki güverte donanımı çevresinde yükselen nem, egzoz dirseğinde tuzlanma, akülerden birinin kapasite kaybı ve yenilenmesi gelmiş zehirli boya.
Alıcı her bulgu için bir tersaneden yazılı teklif alır. A sınıfı iki iş denize çıkmadan yapılmalıdır; bunlar için satıcıya iki seçenek sunulur: ya teslimden önce onarır ve kabul bir kontrolle yapılır, ya da bedel fiyattan düşülür. Terminal çatlağı olan teknede aynı yaştaki diğer terminallerin de sorgulanması gerektiği için teklif çoğu zaman tüm armanın yenilenmesine döner; pazarlığın en büyük kalemi de genellikle budur.
B sınıfı işler tek tek küçük görünür ama toplamları anlamlıdır. Bunlar tek bir liste hâlinde, teklif tutarlarıyla birlikte sunulur. Zehirli boya gibi her yıl yapılan bakım kalemleri ise pazarlığa katılmaz; bu, alıcının ciddiyetini gösterir ve görüşmeyi kısaltır.
Satıcının bakış açısı
Pazarlık, karşı tarafın da bir hesabı olduğunu unutmadan yürür. Satıcı çoğu zaman teknesini bakımlı bilir; rapordaki bulgular ona da sürpriz olabilir. Bu yüzden bulguyu bir suçlama olarak değil, fotoğrafı ve ölçümüyle bir tespit olarak sunmak görüşmeyi sakin tutar. Satıcı bir bulguya itiraz ederse, ilgili fotoğraf ve ölçüm değeri raporda zaten yer alır; tartışma kişiler arasında değil, veri üzerinden yürür.
Satıcının onarımı kendisi yaptırmayı tercih etmesi durumunda, işin nasıl yapılacağı ve kabulün neye göre yapılacağı yazılır. Örneğin vana değişiminde yeni vananın malzemesi, armada yeni tel ve terminallerin tipi ve montaj sonrası gerginlik ölçümü. Yazılı kabul ölçütü olmadan yapılan onarım, teslimde yeni bir tartışma başlatabilir.
Zamanlama
Sözleşmedeki sörvey şartı çoğu zaman bir süreyle sınırlıdır: raporun alınmasından sonra belirli bir gün içinde alıcı kabul, pazarlık ya da vazgeçme kararını bildirir. Rapor 2-3 iş gününde teslim edildiği için bu süre içinde onarım tekliflerini toplamak mümkündür. Süre dar tutulmuşsa, en büyük kalemler için teklif öncelikle istenir.